وحدت مرد سیاسی و فیلسوف در اندیشه افلاطون
26. وحدت مرد سیاسی و فیلسوف در اندیشه افلاطون

مرتضی بحرانی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 61-78

چکیده
  خوانش‌های مختلفی از آثار و رساله‌های افلاطون و به ویژه نسبت آن‌ها با جمهور شده است. در این میان، رساله‌های مرد سیاسی و سوفسطایی از اهمیت خاصی برخوردار هستند. افلاطون در سوفسطایی می‌نویسد: «اگر فرصتی ...  بیشتر
تخیل در فلسفۀ اسپینوزا
27. تخیل در فلسفۀ اسپینوزا

فاطمه بختیاری

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 55-72

چکیده
  نظر رایج دربارۀ اسپینوزا آن است که او فیلسوف عقل‌گرایی است که تخیل را پایین‌ترین مرتبۀ معرفت دانسته و جایگاهی درخور التفات برای تخیل قائل نبوده است. این مقاله با تحلیل دو محصول مهم تخیل اسپینوزا، یعنی ...  بیشتر
محدودة شناخت از نفس از دیدگاه ابن‌سینا و کانت
28. محدودة شناخت از نفس از دیدگاه ابن‌سینا و کانت

زینب حاجی پور؛ امیر دیوانی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 61-78

چکیده
  این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا ماهیت و وجود نفس از دیدگاه ابن‌سینا و کانت قابل شناخت است. به نظر می‌رسد ابن‌سینا علم ما به وجود نفس خود را، حضوری و نسبت به ماهیت نفس، با واسطه و از طریق ...  بیشتر
نسبت میـان بودن و داشتـن در فلسفه گابریل مارسل
29. نسبت میـان بودن و داشتـن در فلسفه گابریل مارسل

عبدالکریم محمدی؛ شهلا اسلامی

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 61-78

چکیده
  چکیده از نظر گابریل مارسل آدمی دو گونه ارتباط با هستی دارد: «بودن» و «داشتن» و این دو، لازمه زندگی هستند. انسان، غالباً مقوله ملک و «داشتن» را بر بعضی از عناصر شخصی و حتی بر افکار و تصورات ...  بیشتر
فرا‌اخلاق، استدلال پرسش گشوده، و اکسپرسیویسم
30. فرا‌اخلاق، استدلال پرسش گشوده، و اکسپرسیویسم

مهدی باقری؛ ابراهیم آزادگان

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 65-84

چکیده
  استدلال پرسش گشوده یکی از خاستگاه‌های فرااخلاق به شمار می‌آید. مور، با پیش نهادن این استدلال، نظریه‌های فرااخلاقی پیش از خود را یک سره مغالطه‌آمیز معرفی کرد. اگر چه استدلال وی با انتقادهای بسیاری روبرو ...  بیشتر
پدیدارشناسی ادراک حسی در فضای مجازی بر اساس آراء موریس مرلو‌ـ‌پونتی
31. پدیدارشناسی ادراک حسی در فضای مجازی بر اساس آراء موریس مرلو‌ـ‌پونتی

مریم عسگری؛ نرگس نظرنژاد

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 61-82

چکیده
  موریس مرلو‌ـ‌پونتی از تأثیرگذارترین پدیدارشناسان فرانسوی قرن بیستم است. او در پدیدارشناسی خود، در صدد دست‌یابی به ذات ادراک حسی انسان است. انسان در پدیدارشناسی او سوژه‌ای بدن‌مند است که به همراه ...  بیشتر
شهود عقلانی از منظر افلاطون و فلوطین
32. شهود عقلانی از منظر افلاطون و فلوطین

جهانگیر مسعودی؛ محمد عنبرسوز

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 57-74

چکیده
  افلاطون و فلوطین، به‌عنوان دو تن از تأثیرگذارترین فیلسوفان دورۀ کلاسیک، توجه ویژه‌ای به شهود داشته‌اند. تفاوت‌هایی که این دو در مباحث فلسفی مختلف دارند، موجب می‌شود که نگاه واحدشان به شهود را مورد ...  بیشتر
بررسی امکان حکم: تأملـی در نقد عقل محض
33. بررسی امکان حکم: تأملـی در نقد عقل محض

محمد باقر قمی

دوره 1، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 85-102

چکیده
  کانت در نقد قوه حکم نوعی از حکم را به عنوان حکم تأملی معرفی می‌کند که تا پیش از این اثر سابقه‌ای در آثار او نداشته است. او حکم تأملی را در مقابل حکم تعینی به عنوان حکمی که در آن کلی داده نشده است معرفی می‌کند. ...  بیشتر
خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت
34. خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت

عقیل فولادی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 79-98

چکیده
  این مقال، نخست به پیشینه بحث خیال می‌پردازد و بدین ‌طریق تأثیرگذاران بر کانت را روشن می‌نماید. پس از آن توضیحی در باب ابژکتیویته داده می‌شود و سپس به بحث از خیال در نقد عقل محض پرداخته می‌شود.  قوه ...  بیشتر
بررسی و تحلیل شیوه‌های تفکر در فلسفه ویکو و نقدهای وی بر دکارت از این منظر
35. بررسی و تحلیل شیوه‌های تفکر در فلسفه ویکو و نقدهای وی بر دکارت از این منظر

حسین زمانیها

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 73-88

چکیده
  از نظر ویکو روش تفکر دکارتی مبتنی بر تجزیه و تحلیل مفاهیم و غایت آن نیز رسیدن به یقین است که این یقین نیز تنها در پرتو وضوح و تمایز حاصل می‌شود. از آنجا که از نظر دکارت در مطالعه تاریخ و فرهنگ نمی‌توان ...  بیشتر
بررسی مقایسه‌ای عوامل مشهورات از دیدگاه فارابی و ابن‌سینا
36. بررسی مقایسه‌ای عوامل مشهورات از دیدگاه فارابی و ابن‌سینا

مهناز امیرخانی؛ سیده ملیحه پورصالح امیری

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 79-98

چکیده
  این مقاله درصدد جستجوی‌‌ علل شکل‌گیری آرایی است که در منطق به نام مشهوره شناخته می‌شوند. مشهورات از دیدگاه فارابی به عنوان فیلسوف مدنی جهان اسلام و ابن‌سینا به عنوان یکی از بزرگ‌ترین وارثان حکمت مشاء ...  بیشتر
زیبایی هنری و بازنمایی طبیعت (در نظریـه زیبایی‌شناختی تومـاس آکوئیناس)
37. زیبایی هنری و بازنمایی طبیعت (در نظریـه زیبایی‌شناختی تومـاس آکوئیناس)

محمد شکیبا دل

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 79-96

چکیده
  چکیده توماس آکوئیناس با اقتباس دیدگاه‌های پیشینیان خود، به صورت پراکنده در آثارش به مسئله زیبایی و هنر پرداخته و قصد دارد تا میان ساحت زیبایی متعالی و زیبایی محسوس ارتباطی برقرار کند. وی با بیان تعریف ...  بیشتر
بررسی و مقایسه‌ رابطه آزادی و امنیت در اندیشه‌ سیاسی توماس هابز و جان لاک
38. بررسی و مقایسه‌ رابطه آزادی و امنیت در اندیشه‌ سیاسی توماس هابز و جان لاک

محمد لعل علیزاده

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 85-106

چکیده
  مسئله «آزادی» و «امنیت» همواره توجه بشر را به خود جلب کرده است. «‌هابز» و «‌لاک»، دو تن از نظریه‌پردازان اصلی «قرارداد اجتماعی» در این راستا گام‌هایی برداشته‌اند؛ مطالعه ...  بیشتر
نخستین تکلیف انسان، خداشناسـی یا خودشناسـی
39. نخستین تکلیف انسان، خداشناسـی یا خودشناسـی

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 83-100

چکیده
  متکلمان مسلمان عموماً نخستین تکلیف انسان را تأمل دربارۀ خدا دانسته‌اند. متکلمان اشعری این تکلیف را نقلی و برگرفته از آیات و روایات و نیز اجماع، و متکلمان معتزله و امامیه آن را عقلی دانسته و دو برهان برای ...  بیشتر
بدن زیسته مرلو پونتی و جایگاه بدن در فلسفه تَرا بشریت
40. بدن زیسته مرلو پونتی و جایگاه بدن در فلسفه تَرا بشریت

یاشار کریمی؛ حسین اردلانی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 75-88

چکیده
  مرلو پونتی فیلسوف پدیدارشناس فرانسوی به دنبال نظریات پدیدارشناسان پیش از خود در باب ادراک آدمی، زیست کردن و بودن در جهان را مهم‌ترین راه ادراک انسان دانست. مرلو پونتی با استفاده از اصطلاح «بدن- زیسته» ...  بیشتر
دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»
41. دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»

علی معظمی جهرمی

دوره 1، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 103-122

چکیده
  در فلسفه اخلاق کانت مسئله دروغ به ‌عنوان نمونه‌ فعل غیر‌اخلاقی، مورد نسبتاً متمایزی است. کانت زمانی که می‌خواهد مفهوم امر تنجیزییا امر مطلق را در مبادی مابعد الطبیعه اخلاق برای نخستین بار صورت‌بندی ...  بیشتر
«برهان المسامتة» بر تناهی ابعاد و نقدهای آن
42. «برهان المسامتة» بر تناهی ابعاد و نقدهای آن

سجاد هجری

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 99-128

چکیده
  در جهان اسلام قول به تناهی ابعاد پارادایم غالب است؛ و برهان المسامتة - از نوآوری‌های ابن‌‌سینا در کتاب عیون الحکمة - شاید مهم‌‌ترین برهانی است که بر آن اقامه شده است. بر اساس این برهان، چنانچه خطی نامتناهی ...  بیشتر
کواین علیه دکارت: خوانش معرفت‌شناسی کل‌گرا و طبیعی‌شده در بافت نقد سنت دکارتی
43. کواین علیه دکارت: خوانش معرفت‌شناسی کل‌گرا و طبیعی‌شده در بافت نقد سنت دکارتی

حسین شقاقی

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 89-112

چکیده
  کواین از تجربه‌گرایانی است که منتقد تجربه‌گرایان پیش از خود است. در این مقاله نشان می‌دهیم که کواین در واقع منتقد سنت معرفت‌شناسی‌ای است که دکارت مؤسس آن است و تجربه‌گرایانی که کواین منتقد آنان است ...  بیشتر
نظام‌مندی فلسفۀ سیاسی هگل از نظر روش‌مندی: قانون طبیعی یا حقوق طبیعی
44. نظام‌مندی فلسفۀ سیاسی هگل از نظر روش‌مندی: قانون طبیعی یا حقوق طبیعی

محمدهادی حاجی بیگلو؛ علی مرادخانی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 99-110

چکیده
  تفسیر فلسفۀ سیاسی هگل همواره مسئله‌ساز بوده است. در این میان تفسیری را می‌توان بهتر دانست که این مسئله‌سازی را بر اساس محور اصلی‌ آن آشکار کند. به نظر می‌رسد یکی از اساسی‌ترین تمایزها میان سنت قدمایی ...  بیشتر
لویناس و نامتناهی: پدیدارشناسی تجربه اخلاقی
45. لویناس و نامتناهی: پدیدارشناسی تجربه اخلاقی

محسن جمشیدی

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 97-111

چکیده
     محسن جمشیدی[1] تاریخ دریافت:  17/01/95  دانشجو دکتری دانشگاه تهران تـاریخ تـأییـد:  27/06/95 چکیده امانوئل لویناس یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های فلسفی در قرن بیستم است. لویناس ...  بیشتر
معرفت‌شناختی قرآنی عرفانی مقام تأله
46. معرفت‌شناختی قرآنی عرفانی مقام تأله

محمدحسین بیات؛ معصومه مرزیان

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 107-125

چکیده
  پذیرش خلافت در مقام مظهریت در ربوبیت از مهم‌ترین و اساسی‌ترین اهداف و فلسفه آفرینش انسان است. کسب کمالات اسمایی و بقا به صفات الهی در گفتارو کردار مهم‌ترین وظیفه انسان است .صراط مستقیم عبودیت راهی است ...  بیشتر
خاستگاه فلسفة اسلامی در نهضت ترجمه و پیشینة ایدئولوژیک آن در زمان ساسانی
47. خاستگاه فلسفة اسلامی در نهضت ترجمه و پیشینة ایدئولوژیک آن در زمان ساسانی

اسماعیل نوشاد؛ مرتضی حاج حسینی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 101-120

چکیده
  از آغاز جنبش‌های مانوی و مزدکی و تشکیل طبقۀ دهقانی و همچنین مهاجرت مسیحیان نسطوری به شاهنشاهی ساسانی، می‌توان تنش شبکه‌هایی ایدئولوژیک را با سیاست و اقتصاد حاکم دنبال کرد. این جریان‌ها پس از فراز و ...  بیشتر
روایت گادامر از تفکر هرمنوتیکی افلاطون
48. روایت گادامر از تفکر هرمنوتیکی افلاطون

نبی الله سلیمانی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 89-109

چکیده
  بن‌مایه‌های راهبرد هرمنوتیکی گادامر متأثر از فلسفه یونان و به‌ویژه دیالوگ و گفتگوهای افلاطونی است. اما درحالی‌که به عقیدۀ افلاطون، حقیقت از راه روش و آن هم از طریق دیالکتیک قابل حصول است، به عقیدۀ ...  بیشتر
بررسـی تأثیرات مکتب رواقیـون بر شکـل‌گیری فلسفـة سیاسـی مسیحیت
49. بررسـی تأثیرات مکتب رواقیـون بر شکـل‌گیری فلسفـة سیاسـی مسیحیت

محمدتقی قزلسفلی؛ عمار متاجی نیمور

دوره 1، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 123-138

چکیده
  بدون شک یکی از چالش‌های نظری مهم در تاریخ اندیشه‌ها، نسبت میان فلسفه و دین است. لحاظ قرار دادن این مهم در تحول اولیة مسیحیت و تأثیر میراث عقلی دورة کلاسیک است و در این میان هم‌سنخی و یا یکسانی محورها ...  بیشتر
ابن‌سینا و نظریه میل
50. ابن‌سینا و نظریه میل

محمد سعیدی‌مهر؛ روح‌الله فاتحی؛ سمیرا فرزین

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 129-146

چکیده
  در حرکت قسری مفارق (حرکت پرتابه)، بنا به نظر مختار شیخ الرئیس، متحرک در اثر قوه یا میلی که در هنگام تماس با محرک اولیه از آن می‌گیرد، به حرکت خود ادامه می‌دهد تا آنجا که این قوه به تدریج از بین برود و حرکت ...  بیشتر