خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

دکترای فلسفه غرب دانشگاه تهران

چکیده

این مقال، نخست به پیشینه بحث خیال می‌پردازد و بدین ‌طریق تأثیرگذاران بر کانت را روشن می‌نماید. پس از آن توضیحی در باب ابژکتیویته داده می‌شود و سپس به بحث از خیال در نقد عقل محض پرداخته می‌شود.
 قوه خیال در نظام شناختی کانت دارای جایگاهی منحصر به فرد است. این نقش به مراتب، فعالانه‌تر از جایگاه خیال در نظام‌های فلسفی پیش از کانت است. خیال از سویی در بحث مهم و پیچیده استنتاج استعلائی مقولات فاهمه، فعال است و از سوی دیگر در بحث شاکله‌سازی این مقولات. این‌ها هر دو در فرآیند «ابژکتیو»شدن شناخت حائز اهمیتند. به علاوه صور پیشین مکان و زمان، مولود فعالیت این قوه‌اند. همه این امور نشانگر برجستگی خیال در معرفت‌شناسی این فیلسوف هستند؛ امری که در اخلاف بلافصل وی به وضوح اثر آن آشکار شد. البته این برجستگی، در عین اهمیت آن می‌تواند آفتی برای معرفت‌شناسی دانسته ‌شود چرا که ابژکتیویته را مبتنی بر سوژه می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Imagination and Objectivity in Kant’s First Critique

نویسنده [English]

  • Agheel Fuladi
چکیده [English]

This article first deals with the historical background of imagination and those who influenced Kant. Then, objectivity is explained and finally, the role of imagination in the Critique of Pure Reason is discussed.
Imagination as a mental faculty has a unique place in Kant’s cognitive system. It plays a more active role in his system than it does in the philosophical systems before Kant. On the one hand, imagination is active in the sophisticated discussion of the transcendental deduction of the categories of understanding. On the other hand, it is active in schematism of the categories. Both of them are important in the objectivity of knowledge. The a priori forms of space and time are born of this faculty. All these are indicative of imagination’s prominent position in Kant’s epistemology; the issue that can be seen clearly in Kant's immediate successors. However, this prominence may be seen as a shortcoming in epistemology since it hinges objectivity on the subject.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Faculty of Imagination
  • Transcendental Deduction
  • Schematism
  • objectivity
  • Epistemology