نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار مهندسی مکانیک دانشگاه خلیج فارس بوشهر، بوشهر، ایران.

3 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

در حرکت قسری مفارق (حرکت پرتابه)، بنا به نظر مختار شیخ الرئیس، متحرک در اثر قوه یا میلی که در هنگام تماس با محرک اولیه از آن می‌گیرد، به حرکت خود ادامه می‌دهد تا آنجا که این قوه به تدریج از بین برود و حرکت پایان می‌یابد. هر چند این نظریه در واقع ابتکار فیلوپونوس بوده است، اما با تصحیحاتی که ابن‌سینا انجام داد، دیدگاه منسوب به او «نظریه میل» نامیده شده است. نظریه‌ای که از لحاظ تاریخ علم اهمیت دارد. در این مقاله، با مقایسه مفهوم میل با مفاهیم مکانیک نیوتنی، نتیجه گرفته می‌شود که مفهوم میل با هیچ‌یک از مفاهیم مکانیک نیوتنی مانند نیرو، انرژی جنبشی، تکانه و یا اینرسی قابل تطبیق نیست. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Ibn Sina and Theory of Mayl

نویسندگان [English]

  • Mohammad Saeedi Mehr 1
  • Rohollah Fatehi 2
  • Samira Farzin 3

1 Ph.D. in Philosophy and Islamic Theology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

2 Assistant professer in Mechanical Engineering, Bushehr Persian Gulf University, Bushehr , Iran.

3 MA of Philosophy and Islamic Theology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

According to Ibn Sina (Avicenna), in the forced movement of the moving object (projectile motion), the moving object acquiring the potency or inclination from the first mover continues motion until this force gradually diminishes and comes to a stop. Although this theory was first proposed by Philoponus, with the modifications Ibn Sina made, this theory has been called “Mayl Theory”. This theory is important in the history of science.  This article, comparing the concept of inclination with the concepts of Newtonian mechanics, concludes that the concept of inclination does not correspond to any of the Newtonian mechanic concepts such as force, kinetic, momentum or inertia.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibn Sina
  • Departure of Forcible Motion
  • Projectile Motion
  • Mover
  • Inclination (Mayl)
  • Newtonian Mechanics

الف- فارسی

    مطهری، مرتضی، مجموعه‏ آثار، جلد 1 و 7، تهران، صدرا، 1372.

    ابن سینا، حسین بن عبدالله؛ الشفاء(الطبیعیات)، جلد 1 و ‏2، قم، مکتبة آیة الله المرعشی‏، 1404 ه.ق.

    _____________ ؛ الاشارات و التنبیهات، قم، نشر البلاغه، 1375.

    _____________ ؛ رسائل ابن سینا، قم، انتشارات بیدار، 1400 ه.ق.

    _____________ ؛ النجاة من الغرق فی بحر الضلالات، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1379.