نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار دانشگاه پیام نور، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، تهران، ایران

3 استاد دانشگاه پیام نور، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار بازنشسته دانشگاه پیام نور، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، تهران، ایران

چکیده

نسبیت گرایی اخلاقی یکی از مهم‌ترین موانع برای اتکای بر اخلاق جهانی به عنوان پیش نیاز همزیستی مسالمت آمیز پیروان ادیان دانسته می‌شود، از نگاه نسبیت گرایان، مطلق گرایی اخلاقی بستر مناسبی برای ترویج خشونت و اندیشه عدم مداراست. این مقاله بدنبال واکاوی مدعیات، پیشفرض ها و لوازم و نتایج هر دو قول نسبیت‌گرایی و مطلق‌گرایی اخلاقی و تعیین نسبت میان هر کدام از آنها با اصل مداراست. در این نوشتار ضمن تمییز میان نسبیت فرهنگی و نسبیت اخلاقی، نشان داده شده که نسبیتگرایی فرهنگی مانعی هم برای تحقق اخلاق جهانی ایجاد نخواهد بود؛ چرا که میتوان با به رسمیت شناختنِ آن و در عین حال قائل بودن به مطلقگرایی اخلاقی، بستر لازم برای تحقق اخلاق جهانی، و در پی آن، همزیستی ادیان فراهم می‌آید. با پذیرش اصل نسبیت فرهنگی امکان تأکید بر برخی اصول مشترک میان فرهنگ‌های مختلف - در عین حفظ تنوعات فرهنگی- وجود دارد که از جمله‌ی بارز‌ترین این اصول، «قاعده‌ی زرین» می‌باشد. این پژوهش مدعی است اخلاق جهانی و نیز همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان با ابتنا بر چارچوب مشترکات اخلاقی از جمله «قاعده‌ی زرین» قابل دسترسی است، زیرا قرابت اصحاب ادیان از دریچه‌ی اخلاق -و نه اشتراکات عقیدتی- می‌گذرد. در پایان پیشنهاد شده است تقریب بین مذاهب و ادیان از طریق یافتن اشتراکات اخلاقی- به جای نقاط مشترک عقیدتی -پیگیری شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Relativity and tolerance Absolute moral values and their effect on coexistence

نویسندگان [English]

  • Sadra Taghi Poor 1
  • Abbas Oskoueian 2
  • Ali Alamolhoda 3
  • Hamidreza Ziaei 4

1 PhD student in Philosophy of Religion, Payame Noor University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Payame Noor University, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Tehran, Iran

3 Professor, Payame Noor University, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Tehran, Iran

4 Retired Assistant Professor, Payame Noor University, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Tehran, Iran

چکیده [English]

Moral relativism is considered as one of the most important obstacles to rely on global ethics as a prerequisite for the peaceful coexistence of followers of religions. According to relativists, moral absolutism is a good platform for promoting violence and intolerance. This article seeks to analyze the claims of relativism and moral absolutism and to determine the relationship between each and the principle of orbit. In this article, while distinguishing between cultural relativism and moral relativity, it is shown that cultural relativism will not be an obstacle to the realization of global ethics; Because by recognizing it and at the same time believing in moral absolutism, the necessary ground can be provided for the realization of global ethics. By accepting the principle of cultural relativity, it is possible to emphasize some common principles between different cultures - while preserving cultural diversity - one of the most prominent of which is the "golden rule". This study claims that global ethics as well as the peaceful coexistence of religions can be achieved based on the framework of moral commonalities, including the "golden rule", because the closeness of religious people passes through the lens of morality - not ideological commonalities. In the end, it is suggested that the coexistence between religions be pursued by finding moral commonalities - instead of common ideological ones.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ethical relativism
  • Cultural Relativism
  • ‌ Moral Absolutism
  • Golden rule
  • Tolerance
  • ادواردز، پل. دانشنامه‌ی فلسفه‌ی اخلاق. ترجمه‌ی انشاءالله رحمتی. تهران: نشر سوفیا، 1392.
  • برگر، پترل و توماس لوکمان. ساخت اجتماعی واقعیت. ترجمه‌ی فریبرز مجیدی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1375.
  • بوغوسیان، پل. هراس از معرفت؛ در نقد نسبی انگاری. ترجمه‌ی یاسر میردامادی. چاپ دوم. تهران: نشر کرگدن، 1395.
  • پاپکین، ریچارد هنری. دین: اینجا، اکنون. ترجمه‌ی مجید محمدی. تهران: نشر قطره، 1377.
  • پترسون‌، مایکل و دیگران. عقل و اعتقاد دینی‌: درآمدی بر فلسفه‌ی دین‌. تهران‌: طرح نو، 1377.
  • پویمان، لویی. درآمدی بر فلسفه اخلاق. ترجمه‌ی شهرام ارشدنژاد. تهران: انتشارات گیل، 1378.
  • تیچمن، جنی و کا‌ترین اوانز. فلسفه به زبان ساده. ترجمه‌ی اسماعیل سعادتی. تهران: سهروردی، 1389.
  • حلی، الحسن بن یوسف بن علی المطّهر. مبادئ الوصول الى علم الاصول. المحقق:عبد الحسین محمد علی البقال. بیروت: دار الأضواء، 1406ق.
  • زمانی، مهدی. فلسفه اخلاق. چاپ دوم. تهران: نشر پیام، 1391.
  • صادقی، رضا. رئالیسم و نیهیلیسم. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1392.
  • فرانکنا، ویلیام. فلسفه اخلاق. هادی صادقی. قم: طه، 1376.
  • فنائی اشکوری، محمد. تعهد به حقیقت. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1378.
  • کانت، امانوئل. طرحی فلسفی به سوی صلح ابدی. ترجمه‌ی باقر پرهام. نشر اینترنتی از E-Collaborative for Civic Education.
  • گنسلر، هری. درآمدی جدید به فلسفه اخلاق. مترجم: حمیده بحرینی. تهران: نشر آسمان خیال، 1386.
  • لیتل، دانیل. تبیین در علوم اجتماعی. ترجمه‌ی عبدالکریم سروش. چ 5، تهران: مؤسسه فرهنگی صراط، 1388.
  • مرداک، پیتر. «نسبیت فرهنگی». ترجمة بیوک محمدی، فرهنگ 3، 1371.
  • مک ناوتن، دیوید. بصیرت اخلاقی. ترجمه‌ی محمود فتحعلی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1370.
  • ونگ، دیوید. « نسبیت‌گرایی اخلاقی»، ترجمة مسعود صادقی، ناقد 4، (1383): 111-126.

 

  • Arrington, Robert L. Realism, and Relativism: Perspectives in Contemporary Moral Epistemology. New York: Cornell University Press, 1989.
  • Baghramian, Maria. Relativism (Problems of Philosophy). New York: Routledge, 2004.
  • Benedict, Ruth. “Anthropology and the Abnormal.Journal of General Psychology 10, No. 1, (1934): 59-82.
  • Benedict, Ruth. Patterns of Culture.  New York: Mentor Bok, 1960.
  • Bhagavan, Das. The Essential Unity of All Religions. Quest Books; 3rd Revised ed. Edition, 1932.
  • Bok, Sissela. Common Values. Missouri: University of Missouri Press, 2002.
  • Cook, John W. Morality and Cultural Differences. London: Oxford University Press, 1999.
  • Drier, James. In The Oxford handbook of ethical theor London: Oxford University Press, 2006.
  • Green, William Scott. “Parsing Reciprocity: Questions for the Golden Rule.” In The Golden Rule, eds. Jacob Neusner and Bruce Chilton, India: Cromwell Press, 2008.
  • Herskovits, M.J. Cultural Relativism. New York: Random House.
  • Hollon, Cory. “Dialogue and the 1993 World's Parliament of Religion.” issued in the web site of Semantic Scholar[1], retreiverd at October 2019, 1995.
  • Kant, Immanuel. Grounding for the Metaphysics of Morals. Trans James W. Ellington, 3rd ed. Hackett. New York: Cambridge University Press, 1993.
  • Kellenberger, James. Moral Relativism, Moral Diversity, and Human Relationships. Pennsylvania: The Pennsylvania State University Press, 2011.
  • Kim Hye-Kyung and Wreen “Relativism, Absolutism, And Tolerance.” Meta Philosophy 34, no. 4, (July 2003): 447-459.
  • Kuhn, Thomas S. “Reflections on my Critics.” In Criticism and the Growth of Knowledge. eds. Lakatos and Alan Musgrate, London: Cambridge University Press, 1970.
  • Küng, Hans. Yes to a Global Ethic. New York: the Continuum International Publishing Group.
  • Pojman, Louis P. & William Schweiker. The Moral Life: An Introductory Reader in Ethics and Literature. Oxford: Oxford University Press, 2005.
  • Pojman, Louis. “Who's to Judge?” In Vice and Virtue in Everyday Life, 6e NY: Sommers & Sommers, 2003.
  • Raches, James. The Elements of Moral Philosophy. New York: McGraw-Hill Education, 2019.
  • Suttles, Wayne. “Ethnology: Kwakiutl Ethnography.” Ed: Boas, Franz & Helen Codere, American Anthropologist 72, Iss. 3, (1970): 629-632.
  • Tilley John, J, Cultural Relativism, (2001), https://philpapers.org/archive/TILCR.pdf
  • Walsh, Kelly. Moral Absolutism: a Response to Relativists. Durham: University of New Hampshire, 2010.
  • Wilson, Andrew, et al. World Scripture. New York: Paragon House, 1991.
  • Wong, D.B. Moral Relativity. Berkeley CA: University of California Press, 1984.

 

 

CAPTCHA Image