گذر یا عدم گذر حکمت متعالیه از رئالیسم خام به رئالیسم انتقادی

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه شیراز

10.22096/ek.2016.26451

چکیده

تحقق معرفت به گونه رئالیسم خام و رئالیسم انتقادی از دغدغه‌های مهم اندیشمندان بوده است. نظریه مطابقت که به عنوان تئوری صدق حکمت متعالیه به حساب می‌آید، تاب آن را دارد که به گونه رئالیسم خام و رئالیسم انتقادی تعبیر و تفسیر شود. مسائل حکمت متعالیه به گونه‌ای سامان یافته‌اند که بر هر دو تفسیر می‌توان شواهدی ارائه نمود. با توجه به ناسازگاری میان دو تفسیر باید یکی را به عنوان نظر نهایی ملاصدرا انتخاب نمود. با توجه به اینکه رئالیسم خام در چارچوب حکمت متعالیه با مشکلات و نقدهای جدی روبرو می‌شود و نظرات نهایی ملاصدرا و شواهد قوی‌تری از حکمت متعالیه با رئالیسم انتقادی سازگار‌تر است، به نظر می‌رسد انتخاب رئالیسم انتقادی به عنوان نظر نهایی حکمت متعالیه در این باب مناسب‌تر باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Transcendent Philosophy of Naïve Realism to Critical Realism

نویسنده [English]

  • Mohammad Bonyani
Assistant Professor of Philosophy, University of Shiraz
چکیده [English]

The realization of knowledge in the form of naïve realism and critical realism has been one of main concerns of philosophers. Correspondence theory, which is considered as theory of truth in transcendental philosophy (Al Hekmah al-mota'aliya), can be interpreted as either naïve realism or critical realism. Problems of transcendental philosophy are presented in a way that evidence can be provided for both interpretations. Given the incompatibility of the two interpretations, only one should be chosen as Mulla Sadra's final theory. Given that within the framework of transcendental philosophy Naïve realism faces many serious criticism and problems, and that Mulla Sadra's final theories and strong evidence provided by transcendental philosophy are more consistent with critical realism, it seems that it is more appropriate to consider critical realism as Mulla Sadra's final theory.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Naive Realism
  • Critical Realism
  • Transcendent Philosophy
  • correspondence theory