تحلیل شناخت از نظر ویتگنشتاین متأخر

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموختۀ دانشگاه علامه طباطبایی

10.22096/ek.2017.33429

چکیده

ویتگنشتاین در آخرین اثر خود با عنوان در باب یقین به تحلیل شناخت می‌پردازد. او با این ادعای مور مخالفت می‌کند که «من می‌دانم این یک دست است». به اعتقاد ویتگنشتاین، کاربرد واژۀ شناخت، شرایطی دارد و اگر قضیه‌ای فاقد این شرایط باشد، نمی‌توان دربارۀ آن ادعای شناخت کرد. قضایای مور نیز شرایط شناخت را ندارند. بنابراین، نمی‌توان واژۀ شناخت را برای آن‌ها به کار برد و کاربردش در این موارد نادرست و بی‌معنا است. اما عدم شناخت این قضایا به معنای راه یافتن شک، اشتباه و جهل در آن‌ها نیست؛ بلکه به معنای یقینی بودن آن‌هاست. آن‌ها همراه با قضایای تجربی بسیاری جهان‌ـ‌تصویر ما را تشکیل می‌دهد. جهان‌ـ‌تصویر مبنا و پایۀ یقینی تمام شناخت‌های ما است که اساساً از سنخ شناخت نیست؛ بلکه بیش‌تر با عمل پیوند دارد. بدین ترتیب، نه‌تنها شک به هیچ وجه در جهان‌ـ‌تصویر راه ندارد، بلکه تنها شک بر اساس این مبانی یقینی، معنادار است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Concept of Knowledge from the Viewpoint of Later Wittgenstein

نویسنده [English]

  • fateme farhanian
allameh

 

الف) فارسی

  1. حجت، مینو (1387)، بی‌دلیلی باور: تأمّلی در "در باب یقین" ویتگنشتاین، تهران: نشر هرمس.
  2. دباغ، سروش (1389)، زبان و تصویر جهان: مقولاتی در فلسفۀ ویتگنشتاین، تهران: نشر نی.
  3. عبداللهی، محمدعلی؛ و فاطمه فرهانیان (1390)، «نگاهی به بازی زبانی احساسات»، مجلۀ معرفت فلسفی، ش 3، ص173ـ193.
  4. علوی‌نیا، سهراب (1380)، معرفت‌شناسی ریاضی ویتگنشتاین و کواین، تهران: نشر نیلوفر.
  5. گریلینگ، ای.سی. (1388)، ویتگنشتاین، ترجمۀ ابوالفضل حقیری، تهران: نشر بصیرت.
  6. گلاک، هانس یوهان (1388)، فرهنگ اصطلاحات ویتگنشتاین، ترجمۀ همایون کاکاسلطانی، تهران: نشر گام نو.
  7. هکر، پیتر (1385)، ماهیت بشر از دیدگاه ویتگنشتاین، ترجمۀ سهراب علوی‌نیا، تهران: نشر هرمس، چاپ دوم.
  8. ویتگنشتاین، لودویگ (1379)، در باب یقین، ترجمۀ مالک حسینی، تهران: نشر هرمس.
  9. ــــــــــــــ (1380)، پژوهش‌های فلسفی، ترجمۀ فریدون فاطمی، تهران: نشر مرکز.
  10. ــــــــــــــ (1384)، برگه‌ها، ترجمۀ مالک حسینی، تهران: نشر هرمس.
  11. ــــــــــــــ (1385)، کتاب آبی، ترجمۀ مالک حسینی، تهران: نشر هرمس.
    1. Kenny, Anthony (1973), Wittgenstein, Oxford: Blackwell.
    2. Kober, Michael (1996), "Certainties of a World-Picture: the epistemological investigations of on certainty", in Hans Sluga, David G. Stern (eds.), The Companion to Wittgenstein, Cambridge: Cambridge University Press.
    3. Rhees, Rush (2003), Wittgenstein’s On Certainty: there-like our life, D. Z. Philips (ed.), Oxford: Blackwell.
    4. Wittgenstein, Ludwig (1922), Tractatus Logico-Philosophicus, D.F. Pears and B.F. McGuinness (trans.), New York: Humanities Press.
    5. __________ (1953), Philosophical Investigations, G. E. M. Anscombe (trans.), oxford: Blackwell.
    6. __________ (1969), On Certainty, G.E.M. Anscombe and G.H. von Wright (eds.), G.E.M. Anscombe and D. Paul (trans.), Oxford: Blackwell.

ب) لاتین