مقاله پژوهشی
رهیافتی نو در حل معضل ربط ثابت به متغیر
1. رهیافتی نو در حل معضل ربط ثابت به متغیر

محمد مهدی کمالی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 7-30

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.534393.1383

چکیده
  کیفیت ربط ثابت به متغیر یکی از مشکلترین مسائل فلسفی است که فیلسوفان اسلامی از دیرباز درصدد حل آن بر آمده و پاسخ‌های متفاوتی را بیان کرده‌اند. تلاش آنها در این زمینه اگرچه ارزشمند است، لیکن به نظر می‌رسد ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
چیستی فهم از نظر ویتگنشتاین و بررسی خوانش مک‌داول از آن
2. چیستی فهم از نظر ویتگنشتاین و بررسی خوانش مک‌داول از آن

ابوالفضل صبرآمیز

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 31-51

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.531927.1374

چکیده
  از نظر ویتگنشتاین فهم امری ذهنی نیست. اما این موضع با اعتراضی با نام «اعتراض علمی» روبرو می‌شود که گویی فیلسوف جایگاه عصب‌شناس یا روانشناس را غضب کرده است. در این مقاله نشان می‌دهیم که ویتگنشتاین ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
سرل و چالش معنای حقیقی
3. سرل و چالش معنای حقیقی

غلامرضا حسین‌پور

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 52-69

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.535926.1390

چکیده
  برطبق تلقی رایج، معنای حقیقی جمله، مستقل از هر سیاقی است. سرل، به دنبال به چالش کشیدن این تلقی از مفهوم معنای حقیقی است. سرل معتقد است مفهوم معنای حقیقی یک جمله تنها درباره مجموعه‌ای از فرضیات پیشینه‌مند ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
قرائتی نوین از علیت نزد ملاصدرا
4. قرائتی نوین از علیت نزد ملاصدرا

سعید معصومی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 70-86

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.540646.1401

چکیده
  در این مقاله مفهوم علیت نزد ملا صدرا بررسی می گردد. با بیان برخی از عناصر مهم فلسفه صدرایی، از جمله اصالت وجود، تشکیک وجود، اقسام وجود، امکان فقری و حرکت، اصلاحی در تعریف ملا صدرا از علیت ارائه می شود که ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل دو جزء شاکله‌ی شناخت در نظر ارسطو بر اساس دو معنای آرخِه (ἀρχή)
5. تحلیل دو جزء شاکله‌ی شناخت در نظر ارسطو بر اساس دو معنای آرخِه (ἀρχή)

سید جمال الدین میرشرف الدین

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 88-108

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.533231.1379

چکیده
  ارسطو در سرآغازِ آثار مختلفش به شاکله‌ی کلی شناخت به مثابه سیر طبیعی و ضروری شناختن اشاره می‌کند. این سیر، حرکتی است ذهنی از آنچه برای ما شناخته‌تر و پیشین‌ترست تا آنچه بر حسب خودِ موضوع و به نحو مطلق ...  بیشتر
مقاله مروری
اندیشه فارابی درباره ماهیت و کارکرد عقل نظری و عقل عملی
6. اندیشه فارابی درباره ماهیت و کارکرد عقل نظری و عقل عملی

محمدعلی نوری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 109-128

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.537678.1392

چکیده
  در نگاشته‌های حکمای مسلمان برای عقل نظری و عقل عملی دست‌کم سه شناسه ذکر شده است. در این میان دست‌یابی به دیدگاه فارابی به عنوان یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان مسلمان، چندان هموار نیست ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی و نقد تحول معرفت شناسی در فلسفه سهروردی
7. بررسی و نقد تحول معرفت شناسی در فلسفه سهروردی

سهراب حقیقت

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 129-150

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.537918.1394

چکیده
  معرفت شناسی فیلسوف مسلمان مبتنی بر نظریه وی درباره هویت نفس است. فلاسفه مشاء نفس را جوهر مجرد می‌دانستند. سهروردی نیز در ابتدای فلسفه ورزی به پیروی از فلاسفه مشاء نفس را جوهر مجرد می‌دانست اما بعد از ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مدرن‌گرایی و پسامدرن‌گرایی در مواجهه با مسأله هویت و غیریت
8. مدرن‌گرایی و پسامدرن‌گرایی در مواجهه با مسأله هویت و غیریت

محمد علی عباسیان چالشتری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 151-171

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.543310.1414

چکیده
  فلسفه مدرن، اجمالاً، برنامه و دستگاه جامع معرفتی است که براساس آن تمام عالم هستی توسط بشر به‌تنهایی فهمیدنی و شناختنی است. در مرکز ثقل این دستگاه هویت معرفتی شخص یا ذهن عامل معرفت قرار دارد. فیلسوفان ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
آزاداندیشی دینی در قرن چهارم هجری: شاخصه ها و مبانی
9. آزاداندیشی دینی در قرن چهارم هجری: شاخصه ها و مبانی

حمیدرضا شریعتمداری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 172-191

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.525734.1330

چکیده
  قرن چهارم هجری را از درخشان ترین ادوار تاریخ و تمدن اسلامی از لحاظ تنوع فکری و آزاداندیشیِ مسئولانه دانسته اند. برخی بین این دوره و دوران رنسانس در مغرب زمین، همانندسازی کرده و بلکه آن را در نوزاییِ قرن ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
خطای شناختاری عقل و راه مصون ماندن از آن از منظر ابن‌سینا
10. خطای شناختاری عقل و راه مصون ماندن از آن از منظر ابن‌سینا

احمد ابراهیمی؛ امیر دیوانی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 192-217

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.535149.1387

چکیده
  خطا به عنوان منشأ شک‌گرایی از دیرباز مورد توجه معرفت‌شناسان بوده است. فیلسوفان مسلمان مانند ابن‌سینا اگرچه به طور مستقل این بحث را مطرح نکرده‌اند، ولی در ضمن مباحث فلسفی خود در موارد مختلف به این مسأله ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی اشکالات پدیدارشناختی نظریه وجود ذهنی با نگاهی به نظریه داده‌های حسی
11. بررسی اشکالات پدیدارشناختی نظریه وجود ذهنی با نگاهی به نظریه داده‌های حسی

محمد سعیدی‌مهر؛ فاطمه میررحیمی؛ امید کریم زاده

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 218-238

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.541249.1405

چکیده
  در فلسفه ادراک حسی معاصر، آزمونهای متعددی از جمله آزمونهای پدیدارشناختی که بر جنبه‌های آگاهانه تجربه‌های حسی تمرکز می‌کند، برای بررسی نظریه‌های مختلف در این زمینه مطرح شده است. نظریه داده‌های حسی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
نسبیت و مدارا؛ ارزشهای مطلق اخلاقی و تأثیر آنها بر هم‌زیستی
12. نسبیت و مدارا؛ ارزشهای مطلق اخلاقی و تأثیر آنها بر هم‌زیستی

صدرا تقی پور؛ عباس اسکوئیان؛ علی علم الهدی؛ حمیدرضا ضیائی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 239-260

http://dx.doi.org/10.22096/ek.2022.138488.1274

چکیده
  نسبیت گرایی اخلاقی یکی از مهم‌ترین موانع برای اتکای بر اخلاق جهانی به عنوان پیش نیاز همزیستی مسالمت آمیز پیروان ادیان دانسته می‌شود، از نگاه نسبیت گرایان، مطلق گرایی اخلاقی بستر مناسبی برای ترویج خشونت ...  بیشتر