دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

مواجهه اخلاقی هایدگر با فناوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
چکیده
مواجهه اخلاقی هیدگر با فناوری



چکیده

با رشد نفوذ فناوری و ظهور تاثیرات آن در زندگی انسان، بررسی نسبت فناوری و اخلاق اهمیت پیدا کرده است. هیدگر با تامل وجودی درباره فناوری و با نگاه اخلاقی خاص خودش متفاوت با شیوه رایج به این امر اقدام کرده است. در این مقاله با روش اسنادی و تحلیلی-توصیفی این مساله دنبال می شود که اخلاق وجودی در تفکر هیدگر به چه معناست و چه مولفه هایی دارد. اساسا شاید بکارگیری اصطلاح اخلاق در مورد هیدگر چندان موجه نباشد اما به طریقی می توان گفت که در نظر وی اخلاق بیشتر نوعی تفکر معنوی و در چهارچوب تلقی وجودشناسانه و چیزی در مقابل تفکر حسابگرانه بوده است. در تفکر وجودی مولفه های اصالت، تفکر معنوی، وارستگی و شاعرانگی حضور دارند که ما را به برخوردی فعالانه با فناوری دعوت می کنند. اخلاق وجودی اجازه می دهد فناوری در زندگی ما حضور یابد اما ما را به سلطه خود در نیاورد که البته این نگاه متفاوت از مدیریت تبعات ناگوار فناوری مثلا در زمینه های زیست محیطی است. اگر چه تفسیر هیدگر توانسته است غفلت اندیشه غربی از امور غیرمادی را روشن سازد اما این تفسیر بیانگر نسبت فناوری و اخلاق به معنای عرفانی در نگاه دینی نیست.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Heidegger's ethical confrontation with technology

نویسنده English

Seyyed Mohammad Mahdi Mousavimehr
Assistant Professor, IRIBU, Iran.
چکیده English

With the growth of technological influence and the emergence of its effects on human life, examining the relationship between technology and ethics has become important. Heidegger has approached this issue with an existential conception of technology and with his own ethical perspective that is different from the common method. This article, using a documentary and analytical-descriptive method, pursues the issue of what existential ethics means in Heidegger's thinking and what components it has. Basically, perhaps the use of the term ethics in Heidegger is not very justified, but in a way it can be said that in his view, ethics was more of a kind of spiritual thinking within the framework of ontological perception and something opposite to calculative thinking. In existential thinking, the components of authenticity, spiritual thinking, releasement, and poetry are present, which invite us to actively deal with technology. Existential ethics allows technology to be present in our lives but does not dominate us, which of course is different from managing the adverse consequences of technology, for example in environmental fields. Although Heidegger's interpretation has been able to clarify the neglect of non-material matters in Western thought, this interpretation does not express the relationship between technology and ethics in a mystical sense from a religious perspective.

کلیدواژه‌ها English

Technology
Heideggerian Ethics
Existential Ethics
Spiritual Thinking
releasement
Poetics

سیاهه منابع

الف-منابع فارسی:

برنشتاین، ریچارد. «تکنولوژی و منش اخلاقی»، ترجمه یوسف اباذری. ارغنون، شماره 1 (1394).
 بیدهندی، محمد، بیتاله ندرلو، و محمد جواد صافیان. «تفکر معنوی در عصر گشتل»، روش‌شناسی علوم انسانی، شماره 99 (تابستان 1398): 57-72.
مک ورتر، جان. «گناه تکنولوژی مدیریت: دعوت هیدگر به تفکر» در: فلسفه و بحران غرب، ترجمه محمدرضا جوزی. تهران: انتشارات هرمس، 1393.
ویسر، ریشارد. «گفتگو با مارتین هیدگر، ترجمه شرف‌الدین خراسانی»، بخارا، شماره 5 (فروردین و اردیبهشت 1378): 61-68.
خبازی، مهدی، و صفا سبطی. «مسئولیت در برابر مرگ دیگری: بنیاد سوژه در فلسفه لویناس»، غرب‌شناسی بنیادی 7، شماره 2 (1396): 1-21.
صادقی گیوی، فاطمه. «اخلاق اصالت»، روش‌شناسی علوم انسانی، شماره 30 (بهار 1381): 171-202.
طباطبایی، مرتضی. «امکان استخراج اخلاق فناوری از اندیشه و عمل مارتین هیدگر»، فصلنامه اخلاق، شماره 20 (زمستان 1394): 279 -309.
هیدگر، مارتین. «خطابه یادبود»، ترجمه محمدرضا جوزی، نشریه معارف، شماره 2 (1365).
هیدگر، مارتین. تفکری دیگر. ترجمه محمد مددپور. تهران: انتشارات مرکز مطالعات شرقی فرهنگ و هنر، 1374.
هیدگر، مارتین. عصر تصویر جهان، در راه‌های جنگلی. ترجمه منوچهر اسدی. تهران: انتشارات درج، 1378.
هیدگر، مارتین. «وارستگی: گفتاری در تفکر معنوی» در: فلسفه و بحران غرب، ترجمه محمدرضا جوزی. تهران: انتشارات هرمس،1393.
هیدگر، مارتین. چه باشد آنچه خوانندش تفکر. ترجمه سیاوش جمادی. تهران: انتشارات ققنوس، 1401.
هیدگر، مارتین. معنای تفکر چیست؟. ترجمه فرهاد سلمانیان. تهران: نشر مرکز، 1401.
گینیون، چارلز. بی. «اخلاق اصالت هیدگر»، ترجمه جلیل یعقوب اف، نامه فرهنگ، شماره 53 (پاییز 1383): 73-75.
یزدانی، عباس، و مهدی پاک نهاد. «پرسش از نسبت اخلاق و دین در اندیشه هیدگر»، جستارهای فلسفه دین 4، شماره اول (بهار و تابستان 1394): 39-56.

 ب-منابع لاتین:

Caputo, John D. “Heidegger and Theology.” In The Cambridge Companion to Heidegger. UK: Cambridge university press, US, 2003.
Cerbone. Heidegger. UK: continuum group press, 2008.
Dreyfus, H.L. “Heidegger on connection between nihilism, art, technology and politics.” In the Cambridge companion to Heidegger, 345-73. US: Cambridge university press, 2006.
Dusek, Val. Philosophy of Technology: An Introduction. US and UK: Wiley-Blackwell, 2007.
Habermas, J. The Philosophical Discourse of Modernity. MIT Press, 1987.
Reid, James D. Heidegger's Moral Ontology. Cambridge University Press, 2018. 62-625.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21
بهار و تابستان 1403 - پیاپی 21
خرداد 1403