چیستی و چگونگی تکـوّنِ شناخت عقلی تصوری (مفاهیم ماهوی) و وجـه صدق آن بر کثیرین از منظر ملاصدرا
چیستی و چگونگی تکـوّنِ شناخت عقلی تصوری (مفاهیم ماهوی) و وجـه صدق آن بر کثیرین از منظر ملاصدرا

یزدان محمدی؛ سید محمد انتظام

دوره 8، شماره 2 ، بهمن 1400، ، صفحه 47-64

https://doi.org/10.22096/ek.2023.546200.1446

چکیده
  از دیرباز چیستی مفاهیم کلی ماهوی و چگونگی پدیدار شدن آنها در فاهمه انسان برای فلاسفه مسئله بوده است. از نظر ارسطو صورت عقلی، همان صورت حسی است که در فرایند تجرید و نادیده گرفتن عوارض جزئی‌کننده، کلی شده ...  بیشتر
بررسی اشکالات شیخ احمد احسائی به رابطه نفس و بدن از دیدگاه ملاصدرا
بررسی اشکالات شیخ احمد احسائی به رابطه نفس و بدن از دیدگاه ملاصدرا

محمد صادق عباسی آغوی؛ سید محمد انتظام

دوره 8، شماره 2 ، بهمن 1400، ، صفحه 109-130

https://doi.org/10.22096/ek.2023.556347.1456

چکیده
  مسائل انسان شناسی، از دیرباز مورد توجه ویژه فلاسفه و اندیشمندان مختلف بوده است. در این میان رابطه نفس و بدن جایگاه خاصی دارد. صدرالمتألهین با استفاده از مبانی حکمت متعالیه، دیدگاه خود را درباره رابطه ...  بیشتر
چگونگی تعریف خداوند از دیدگاه ابن سینا
چگونگی تعریف خداوند از دیدگاه ابن سینا

سید محمد انتظام

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 47-62

https://doi.org/10.22096/ek.2021.122414.1207

چکیده
  از آنجا که خداوند فاقد ذاتیات ماهوی است تعریف او به ذاتیات ماهوی ممکن نیست. پرسشی که در این مقاله به آن پاسخ داده‌ایم این است که آیا می‌توان خداوند را به جز ذاتیات، به گونه ای دیگر تعریف کرد؟ پاسخ ابن ...  بیشتر
بررسی نظریۀ تعریف به بسایط در فلسفه سهروردی
بررسی نظریۀ تعریف به بسایط در فلسفه سهروردی

سید محمد انتظام

دوره 4، شماره 2 ، اسفند 1396، ، صفحه 3-22

چکیده
  شیخ اشراق یکی از ناقدان جدی تعریف به ذاتیات ماهوی و به‌ویژه تعریف به حد است. او در آثار خود دو راه متفاوت را برای تعریف اشیاء معرفی می‌کند: در راه نخست، از تعریف موجودات نیازمند تعریف (مرکبات)، به اعراض ...  بیشتر
بررسی کارایی «تعریف به ذاتیات» با تأملـی در پیش‌فرض‌های فلسفـی آن
بررسی کارایی «تعریف به ذاتیات» با تأملـی در پیش‌فرض‌های فلسفـی آن

سید محمد انتظام

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1396، ، صفحه 21-40

https://doi.org/10.22096/ek.2017.33428

چکیده
  تعریف به ذاتیات طیف وسیعی از تعریفات منطقی را شامل می‌شود. ذاتیات در تعریفات حدّی (اعم از حدّ تام و ناقص) و تعریفات رسمی (اعم از رسم تام و بعضی از رسم‌های ناقص) و بعضی دیگر از اقسام تعریف که در این مقاله ...  بیشتر
تلقی سینوی و صدرایی از حرکت در جوهر و عرض و چگونگی مواجه آنان با مشکل اینهمانی
تلقی سینوی و صدرایی از حرکت در جوهر و عرض و چگونگی مواجه آنان با مشکل اینهمانی

سید محمد انتظام

دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 3-20

چکیده
  فیلسوفان مسلمان در معنای حرکت در مقوله (جوهر و اعراض) احتمالات و تفسیرهای مختلفی را بیان کرده‌اند. در میان آن‌ها دو تفسیر، از اهمیت بیشتری برخوردار است. بر اساس یک تفسیر که در این مقاله از آن به تلقی سینوی ...  بیشتر