دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت 2423-4664 10 2 2023 11 22 Athīr al-Dīn al-Abharī: The First Four Logical Works اثیر الدین ابهری: نخستین چهار اثر منطقی 113 140 734055 10.22096/ek.2026.2084387.1621 FA اسدالله فلاحی استاد گروه منطق، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران. 0000-0002-1878-8866 Journal Article 2026 02 02 Athīr al-Dīn al-Abharī authored numerous logical treatises in the form of independent treatises (risālah), books, or as parts of larger compendia. While some of these works have been edited and published, many still await critical edition. To date, a comprehensive analysis of Abharī's logical corpus as a unified whole has been lacking. This article constitutes a preliminary step in this direction, offering an analysis and examination of four of Abharī's logical works, for which there is evidence suggesting they represent his earliest logical writings. By employing textual evidence, I establish with a high degree of probability the chronological sequence of these four works. I further demonstrate that within these treatises, Abharī was influenced by ʿUmar ibn Sahlān al-Sāwī, Fakhr al-Dīn al-Rāzī, and Rāzī's student, Zayn al-Dīn al-Kashshī. The logical innovations found in these four works are minimal and appear negligible when compared to his later corpus, which comprises over twelve treatises and books. This very fact can serve as evidence for the precedence of these four works over the entirety of that later body of writings. اثیرالدین ابهری نوشته‌های منطقی بسیاری را در قالب رساله و کتاب و گاه در قالب بخشی از کتاب نگاشته است که برخی تصحیح و منتشر شده‌اند و برخی همچنان در انتظار تصحیح و انتشارند. تاکنون تحلیل جامعی از آثار منطقی ابهری به عنوان یک کل صورت نگرفته و نوشته زیر گامی نخستین در این زمینه است و در آن به تحلیل و بررسی چهار اثر منطقی ابهری می‌پردازم که شواهدی وجود دارد بر اینکه آنها نخستین رساله‌های منطقی او هستند. در این مقاله، به کمک شواهدی متنی، ترتیب نگارش این چهار اثر منطقی ابهری را با احتمال بالا تعیین می‌کنم و نشان می‌دهم که در این رساله، ابهری تحت تأثیر عمر بن سهلان ساوی، فخرالدین رازی و شاگردش زین‌الدین کشی است. نوآوری‌های منطقی ابهری در این چهار اثر بسیار اندک است و در مقایسه با آثار بعدی او که بالغ بر بیش از 12 رساله و کتاب است چندان به چشم نمی‌آید و همین مسئله خود دلیلی بر تقدم این چهار اثر بر همه آن 12 اثر می‌تواند باشد.

https://philosophy.mofidu.ac.ir/article_734055_41491f499234b51ce12929113731b4d2.pdf