دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت 2423-4664 11 2 2024 11 21 Emotional Self-Awareness and Self-Knowledge: A Comparative Study of the Views of Goleman and Mulla Sadra خودآگاهی هیجانی و معرفت نفس: بررسی تطبیقی دیدگاه‌های گلمن و ملاصدرا 121 142 737624 10.22096/ek.2026.2083397.1613 FA فائزه حقی دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ، تبریز، ایران. منصور ایمانپور استاد گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. 0000-0001-5424-2038 وحید داوری چهارده دکتری تخصصی فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Journal Article 2026 01 07 This research conducts a comparative analysis of the concept of emotional self-awareness in Daniel Goleman's theory and self-knowledge (ma'rifat al-nafs) in Mulla Sadra's Transcendent Philosophy. The findings indicate that while both perspectives emphasize the importance of self-knowledge, they differ fundamentally in depth, scope, foundations, and ultimate ends. Emotional self-awareness is defined as a psychological skill focusing on recognizing and managing emotions to improve individual and social functioning. In contrast, self-knowledge in Mulla Sadra's view is an existential journey and a dynamic process achieved through presential knowledge of one's essence, guiding the soul along substantial motion towards true perfection and immateriality. This study demonstrates that Goleman's emotional self-awareness can be considered a preliminary step and a part of the lower levels of self-knowledge within Sadra's intellectual framework. Thus, while Goleman emphasizes the practical management of emotions and worldly adaptation, Sadra interprets self-knowledge within a metaphysical framework aimed at divine proximity. A conscious integration of these two perspectives can enrich the path of self-knowledge in both psychological and spiritual dimensions. This study employs an analytical-comparative method, relying on library sources. پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی مفهوم خودآگاهی هیجانی در نظریه دانیل گلمن و معرفت نفس در حکمت متعالیه ملاصدرا می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه بر اهمیت شناخت خود تأکید دارند، اما در عمق، گستره، مبانی و غایت تفاوت‌های بنیادینی دارند. خودآگاهی هیجانی به عنوان مهارتی روان‌شناختی، بر شناخت و مدیریت هیجانات برای بهبود عملکرد فردی و اجتماعی تمرکز دارد. در مقابل، معرفت نفس نزد ملاصدرا سفر وجودی و فرآیندی پویا از طریق علم حضوری به ذات خویش است که نفس را در مسیر حرکت جوهری به سوی کمال حقیقی و تجرّد هدایت می‌کند. این تحقیق نشان می‌دهد که خودآگاهی هیجانی گلمن را می‌توان گام مقدماتی و بخشی از مراتب پایین‌تر معرفت نفس در منظومه فکری ملاصدرا تلقی نمود. بنابراین، در حالی که گلمن با نگاهی کاربردی بر مدیریت هیجانات و سازگاری دنیوی تأکید دارد، ملاصدرا شناخت خود را در چارچوبی متافیزیکی و با غایت قرب الهی تفسیر می‌کند. تلفیق آگاهانه این دو دیدگاه می‌تواند مسیر شناخت خویشتن را هم در بعد روان‌شناختی و هم در بعد معنوی، غنی‌تر سازد. این مطالعه با روش تحلیلی-تطبیقی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. https://philosophy.mofidu.ac.ir/article_737624_c2c4003a1c2562ce50b0f79f5045c0f2.pdf