دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»

معظمی جهرمی, علی

دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

علی معظمی جهرمی

پژوهشگر مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ، تهران، ایران.

چکیده

در فلسفه اخلاق کانت مسئله دروغ به ‌عنوان نمونه‌ فعل غیر‌اخلاقی، مورد نسبتاً متمایزی است. کانت زمانی که می‌خواهد مفهوم امر تنجیزییا امر مطلق را در مبادی مابعد الطبیعه اخلاق برای نخستین بار صورت‌بندی کند از مثال دروغ بهره‌ می‌گیرد. به این ترتیب از همان ابتدا راستگویی و پرهیز از دروغ نه تنها به‌ عنوان «موردی» از امر مطلق معرفی می‌شود، بلکه مطلق بودن حکم اخلاقی راستگویی از نظر کانت موردی چنان مطمئن است که می‌توان صورت‌بندی امر مطلق را بر پایه مثالی درباره راستگویی توضیح داد.
به این ترتیب بحث دروغ در فلسفه اخلاق کانت بحثی است که صرفاً به یک نمونه از فعل اخلاق / غیراخلاقی خلاصه نمی‌شود بلکه دامنه تأثیر بیشتری دارد. بحث کانت درباره نادرست بودن مطلق دروغگویی به قضاوت درباره کلیت فلسفه اخلاق او نیز انجامیده است. در این میان مقاله کوتاه کانت با عنوان) درباره حق ادعایی دروغگویی از سر انسان دوستی) (Kant, 1949). نقش مهمی در تفسیر دیدگاه او درباره دروغ و به واسطه آن دیدگاه او درباره اخلاق داشته است. مقاله مذکور را کانت در پاسخ به ایرادی نوشته که بنژامن کنستان (1767-1830) در نوشته خود با عنوان واکنش‌های سیاسی (کنستان، 1389) به او وارد کرده است. پاسخ کانت چنانکه خواهیم دید بسیار بحث‌برانگیز و از دیدگاه فلسفه اخلاق مشکل‌ساز می‌نماید و به همین دلیل تفسیرهای مختلفی درباره آن ارائه شده است.
نوشته حاضر شرحی از منازعه قلمی میان کانت و کنستان درباره مسئله دروغ است. با توجه به تقدم نوشته کنستان، ابتدا به شرح استدلال‌های او در نقد کانت می‌پردازم. سپس به پاسخ کانت به کنستان. پس از آن دسته‌بندی‌ای از تفاسیر مختلفی را به دست خواهم داد که درباره پاسخ کانت در ادبیات فلسفی معاصر مطرح شده است. سپس در انتها نظر خود را در مورد بحث خواهم گفت.

کلیدواژه‌ها

کانت

کنستان

دروغ

عنوان مقاله English

Kant Constant Debate on “Right to Truth”

نویسنده English

Ali Moazzami Jahromi

Researcher of the Research Institute of Iranian Wisdom and Philosophy, Tehran, Iran.

چکیده English

Kant's short article “On a Supposed Right to Lie from Altruistic Motives” (1798) was published in response to Benjamin Constant's criticism of his rigor ban of lying. Both Constant's essay, in which he had claimed a “Right to Truth”, and Kant's response has been subject of debate and controversy in philosophical literature about lying and Kantian ethics. In this paper I will first try to give an exposition of what Constant says and how Kant responds to him. Then I will focus on the contemporary literature about Kant/Constant debate and I will try to categorize kinds of approaches to this debate. At last, I will try to formulate my own approach to the debate and the way we can reframe the controversy, which has been emerged out of this debate about Kantian ethics.

کلیدواژه‌ها English

Kant

Constant

Lying

منابع

الف- فارسی
1. جونز، گرت استدمن؛ «کانت، انقلاب فرانسه و تعریف جمهوری»، در ابداع جمهوری مدرن، ترجمه محمدعلی موسوی فریدنی، تهران، نشر و پژوهش شیرازه، چاپ اول، 1380.
2. کانت، امانوئل؛ مبادی مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمه حمید عنایت و علی قیصری، تهران، انتشارات خوارزمی، چاپ اول، 1369.
3. کنستان، بنژامن؛ شور آزادی، ترجمه عبدالوهاب احمدی، تهران، انتشارات آگه، چاپ اول، 1388.
  1. Arendt, Hannah; Lectures on Kant’s Political Philosophy, edited by Ronald Beiner, The University of Chicago Press, 1992.
  2. Beck, Lewis W; "Kant and the Right of Revolution", Journal of History of Ideas, Vol. 32, 1971, No. 3.
  3. Benton, Robert, J; "Political Expediency and Lying: Kant vs. Benjamin Constant", Journal of the History of Ideas, Vol. 43, 1982, No. 1.
  4. Hofmeister, Heimo; "The Ethical Problem of the Lie in Kant", Kant-Studien, 63 (1972a), 353-368.
  5. _______________; 1970, "Truth and Truthfulness: A Reply to Dr. Schwarz", Ethics, 82 (1972), 262-267.
  6. Jacquette, Dale; "Kant on Unconditional Submission to the Suserian", History of Philosophy Quarterly, Vol. 13, 1996, No. 1.
  7. Kant, Immanuel; "On a Supposed Right to Lie from Altruistic Motives", in Critique of Practical Reason and Other Writings in Moral Philosophy, ed. and trans: Lewis White Beck, Chicago: University of Chicago Press, 1949.
  8. ___________; The Metaphysics of Morals, trans: Mary Gregor, Cambridge University Press, 1991.
  9. Mahon, James Edwin; "Kant on Lies, Candour and Reticence", Kantian Review, Vol. 7, 2003.
  10. ___________; "The Truth about Kant on Lies", In Clancy W. Martin (ed.), The Philosophy of Deception, Oxford University Press, 2009.
  11. Neculau, Radu; "The Sublimity of Violence: Kant and the Aesthetic Response to the French Revolution", Symposium: Canadian Journal of Continental Philosophy, 2006.
  12. Paton, H. J; "An Alleged Right to Lie, A Problem in Kantian Ethics", Kant-Studien, 45 (1953), 190-203.
  13. Schwarz, Wolfgang; "Kant’s Refutation of Charitable Lies", Ethics, 81 (1970), 62-67.
  14. ___________; "Truth and Truthfulness: A Rejoinder", Ethics, 83 (1972-73), 173-175.
  15. Strauss, Leo; Persecution and the Art of Writing, The University of Chicago press, 1952.
  16. Timmermann, Jens; Kant’s Groundwork of the Metaphysics of Morals: A Commentary, Cambridge University Press, 2007.
  17. Vuillemin, Jules; "On Lying: Kant and Benjamin Constant", Kant-Studien, 73:4 (1982) 413-424.
  18. Wood, Allen, W; Kantian Ethics, Cambridge University Press, 2007.
  19. Varden, Helga; "Kant and Lying to the Murderer at the Door", Journal of Social Philosophy, Vol. 41, No. 4, winter 2010, 403-421.
ب- لاتین