دوره 8 (1400)
شماره 1
شماره 15
اردیبهشت 1400
دوره 7 (1399)
دوره 6 (1398)
دوره 5 (1397)
دوره 4 (1396)
دوره 3 (1395)
دوره 2 (1394)
دوره 1 (1393)
دوره 0 (1380-1392)

         

درباره دوفصلنامه:

  • تعداد دوره‌ها:  9
  • تعداد شماره‌ها:  32
  • تعداد مقالات: 263
  • تعداد نویسندگان: 279
  • تعداد مشاهده مقاله:  114,933
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله:  62,125
  • درصد پذیرش: 18
  • تعداد پایگاه های نمایه شده:  5

 

   

 

دوفصلنامه «هستی و شناخت» ادامه مجله «نامه فلسفی» و مجلات نامه مفید می­باشد که از فروردین سال 1374 تاکنون توسط دانشگاه مفید به طور پیوسته انتشار یافته است. از ابتدای سال 1374 مجله نامه مفید، به عنوان اولین و تنها مجله علمی - پژوهشی منتشره در شهر مقدس قم، به مدت یازده سال در حوزه‌های مختلف علوم انسانی خصوصاً حوزه‌های اقتصادی، فلسفی، حقوقی، علوم قرآنی و سیاسی به انتشار مقالات دانشگاهی پرداخت. به دنبال رشد کیفی جامعه علمی کشور و تخصصی ­تر شدن مجلات دانشگاهی به تناسب، نامه مفید نیز فعالیت خود را تنها به سه رشته محدود ساخت و از سال 1384 تحت سه عنوان تخصصی «نامه فلسفی»، «نامه اقتصادی» و «نامه حقوقی» به صورت دو شماره در سال انتشار یافت.

بر اساس سیاست جدید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و تخصصی­تر شدن مجلات دانشگاهی تصویب شد هر مجله نه تنها در یک موضوع فعالیت نماید، بلکه در آن رشته نیز دامنه فعالیّت خود را به زمینه‌های خاصی محدود سازد. به علاوه بر اساس سیاست‌های پیش‌گفته از مجلات دانشگاهی درخواست شد نام خود را نیز به تناسب تغییر دهند. در پیروی از این سیاست‌ها، از ابتدای سال 1393 مجلات نامه مفید، به جای سه عنوان نامبرده با عنوان‌های تخصصی‌تر «هستی و شناخت»، «سیاست‌های اقتصادی» و «حقوق تطبیقی» انتشار می­یابد. بنابراین «هستی و شناخت» در واقع نام جدید مجله‌ای است که پیش از این «نامه فلسفی» شناخته ‌شده است.

خدای بزرگ را شاکریم که در تمام این سال‌ها به ما توفیق داد تا بدون وقفه در خدمت جامعة علمی کشور باشیم؛ گرچه مشکلات و سختی‌های کمرشکن همواره سدّ راه انتشار مجلات دانشگاهی است. این مشکلات به گونه‌ای است که کمتر نشریه دانشگاهی ایستادگی کرده و برای سالیان دراز منتشر می‌شود. با استعانت از خدای متعال دل به ادامه راه می‌سپاریم. 

 

دو فصلنامه هستی و شناخت از تمام اساتید، متفکران و صاحبان اندیشه و علاقه مند به موضوعات مرتبط با حوزه پژوهش های فلسفی دعوت می کند تا با ارسال آثار و مقالات علمی خود به دوفصلنامه هستی و شناخت، در تداوم این مسیر همیار آن باشند.

 

مشخصات عمومی نشریه:

دوفصلنامه هستی و شناخت یک نشریه با داوری بسته و دوسو ناشناس است که جهت گسترش مفاهیم فلسفی در ایران و انعکاس دیدگاه های موجود و همچنین جهت سهولت دسترسی به صورت دسترسی آزاد (رایگان) منتشر می شود و برای پذیرش و انتشار مقالات هیچ هزینه ای دریافت نمی کند. تمام هزینه های وابسته به تدوین، تهیه و انتشار مقالات از سوی دبیرخانه مراکز مطالعاتی دانشگاه مفید تامین می شود. نشریه به دو صورت چاپی و الکترونیکی و هر دو فصل یکبار به دست چاپ سپرده می شود و مقالات به دو زبان فارسی و انگلیسی پذیرفته و بررسی می شوند. حداقل زمان داوری مقالات در هستی و شناخت 8 هفته خواهد بود و در ضمن تمام مقالات فارسی باید دارای چکیده و منابع به زبان انگلیسی باشند. به منظور تضمین اصالت مقالات منتشر شده و جلوگیری از نقض اصول اخلاقی نشر، دوفصلنامۀ هستی و شناخت بر طبق سیاست های خود تمام مقالات را از طریق سامانه های مشابهت یاب سمیم نور/ همتا جو/ همانند جو بررسی می کند.

مقاله پژوهشی
رهیافتی نو در حل معضل ربط ثابت به متغیر
رهیافتی نو در حل معضل ربط ثابت به متغیر

محمد مهدی کمالی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 7-30

https://doi.org/10.22096/ek.2022.534393.1383

چکیده
  کیفیت ربط ثابت به متغیر یکی از مشکلترین مسائل فلسفی است که فیلسوفان اسلامی از دیرباز درصدد حل آن بر آمده و پاسخ‌های متفاوتی را بیان کرده‌اند. تلاش آنها در این زمینه اگرچه ارزشمند است، لیکن به نظر می‌رسد ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
چیستی فهم از نظر ویتگنشتاین و بررسی خوانش مک‌داول از آن
چیستی فهم از نظر ویتگنشتاین و بررسی خوانش مک‌داول از آن

ابوالفضل صبرآمیز

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 31-51

https://doi.org/10.22096/ek.2022.531927.1374

چکیده
  از نظر ویتگنشتاین فهم امری ذهنی نیست. اما این موضع با اعتراضی با نام «اعتراض علمی» روبرو می‌شود که گویی فیلسوف جایگاه عصب‌شناس یا روانشناس را غضب کرده است. در این مقاله نشان می‌دهیم که ویتگنشتاین ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
سرل و چالش معنای حقیقی
سرل و چالش معنای حقیقی

غلامرضا حسین‌پور

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 52-69

https://doi.org/10.22096/ek.2022.535926.1390

چکیده
  برطبق تلقی رایج، معنای حقیقی جمله، مستقل از هر سیاقی است. سرل، به دنبال به چالش کشیدن این تلقی از مفهوم معنای حقیقی است. سرل معتقد است مفهوم معنای حقیقی یک جمله تنها درباره مجموعه‌ای از فرضیات پیشینه‌مند ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
قرائتی نوین از علیت نزد ملاصدرا
قرائتی نوین از علیت نزد ملاصدرا

سعید معصومی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 70-86

https://doi.org/10.22096/ek.2022.540646.1401

چکیده
  در این مقاله مفهوم علیت نزد ملا صدرا بررسی می گردد. با بیان برخی از عناصر مهم فلسفه صدرایی، از جمله اصالت وجود، تشکیک وجود، اقسام وجود، امکان فقری و حرکت، اصلاحی در تعریف ملا صدرا از علیت ارائه می شود که ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل دو جزء شاکله‌ی شناخت در نظر ارسطو بر اساس دو معنای آرخِه (ἀρχή)
تحلیل دو جزء شاکله‌ی شناخت در نظر ارسطو بر اساس دو معنای آرخِه (ἀρχή)

سید جمال الدین میرشرف الدین

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 88-108

https://doi.org/10.22096/ek.2022.533231.1379

چکیده
  ارسطو در سرآغازِ آثار مختلفش به شاکله‌ی کلی شناخت به مثابه سیر طبیعی و ضروری شناختن اشاره می‌کند. این سیر، حرکتی است ذهنی از آنچه برای ما شناخته‌تر و پیشین‌ترست تا آنچه بر حسب خودِ موضوع و به نحو مطلق ...  بیشتر
مقاله مروری
اندیشه فارابی درباره ماهیت و کارکرد عقل نظری و عقل عملی
اندیشه فارابی درباره ماهیت و کارکرد عقل نظری و عقل عملی

محمدعلی نوری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 109-128

https://doi.org/10.22096/ek.2022.537678.1392

چکیده
  در نگاشته‌های حکمای مسلمان برای عقل نظری و عقل عملی دست‌کم سه شناسه ذکر شده است. در این میان دست‌یابی به دیدگاه فارابی به عنوان یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان مسلمان، چندان هموار نیست ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی و نقد تحول معرفت شناسی در فلسفه سهروردی
بررسی و نقد تحول معرفت شناسی در فلسفه سهروردی

سهراب حقیقت

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 129-150

https://doi.org/10.22096/ek.2022.537918.1394

چکیده
  معرفت شناسی فیلسوف مسلمان مبتنی بر نظریه وی درباره هویت نفس است. فلاسفه مشاء نفس را جوهر مجرد می‌دانستند. سهروردی نیز در ابتدای فلسفه ورزی به پیروی از فلاسفه مشاء نفس را جوهر مجرد می‌دانست اما بعد از ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مدرن‌گرایی و پسامدرن‌گرایی در مواجهه با مسأله هویت و غیریت
مدرن‌گرایی و پسامدرن‌گرایی در مواجهه با مسأله هویت و غیریت

محمد علی عباسیان چالشتری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 151-171

https://doi.org/10.22096/ek.2022.543310.1414

چکیده
  فلسفه مدرن، اجمالاً، برنامه و دستگاه جامع معرفتی است که براساس آن تمام عالم هستی توسط بشر به‌تنهایی فهمیدنی و شناختنی است. در مرکز ثقل این دستگاه هویت معرفتی شخص یا ذهن عامل معرفت قرار دارد. فیلسوفان ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
آزاداندیشی دینی در قرن چهارم هجری: شاخصه ها و مبانی
آزاداندیشی دینی در قرن چهارم هجری: شاخصه ها و مبانی

حمیدرضا شریعتمداری

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 172-191

https://doi.org/10.22096/ek.2022.525734.1330

چکیده
  قرن چهارم هجری را از درخشان ترین ادوار تاریخ و تمدن اسلامی از لحاظ تنوع فکری و آزاداندیشیِ مسئولانه دانسته اند. برخی بین این دوره و دوران رنسانس در مغرب زمین، همانندسازی کرده و بلکه آن را در نوزاییِ قرن ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
خطای شناختاری عقل و راه مصون ماندن از آن از منظر ابن‌سینا
خطای شناختاری عقل و راه مصون ماندن از آن از منظر ابن‌سینا

احمد ابراهیمی؛ امیر دیوانی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 192-217

https://doi.org/10.22096/ek.2022.535149.1387

چکیده
  خطا به عنوان منشأ شک‌گرایی از دیرباز مورد توجه معرفت‌شناسان بوده است. فیلسوفان مسلمان مانند ابن‌سینا اگرچه به طور مستقل این بحث را مطرح نکرده‌اند، ولی در ضمن مباحث فلسفی خود در موارد مختلف به این مسأله ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی اشکالات پدیدارشناختی نظریه وجود ذهنی با نگاهی به نظریه داده‌های حسی
بررسی اشکالات پدیدارشناختی نظریه وجود ذهنی با نگاهی به نظریه داده‌های حسی

محمد سعیدی‌مهر؛ فاطمه میررحیمی؛ امید کریم زاده

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 218-238

https://doi.org/10.22096/ek.2022.541249.1405

چکیده
  در فلسفه ادراک حسی معاصر، آزمونهای متعددی از جمله آزمونهای پدیدارشناختی که بر جنبه‌های آگاهانه تجربه‌های حسی تمرکز می‌کند، برای بررسی نظریه‌های مختلف در این زمینه مطرح شده است. نظریه داده‌های حسی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
نسبیت و مدارا؛ ارزشهای مطلق اخلاقی و تأثیر آنها بر هم‌زیستی
نسبیت و مدارا؛ ارزشهای مطلق اخلاقی و تأثیر آنها بر هم‌زیستی

صدرا تقی پور؛ عباس اسکوئیان؛ علی علم الهدی؛ حمیدرضا ضیائی

دوره 8، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، صفحه 239-260

https://doi.org/10.22096/ek.2022.138488.1274

چکیده
  نسبیت گرایی اخلاقی یکی از مهم‌ترین موانع برای اتکای بر اخلاق جهانی به عنوان پیش نیاز همزیستی مسالمت آمیز پیروان ادیان دانسته می‌شود، از نگاه نسبیت گرایان، مطلق گرایی اخلاقی بستر مناسبی برای ترویج خشونت ...  بیشتر
نسبت میـان بودن و داشتـن در فلسفه گابریل مارسل
نسبت میـان بودن و داشتـن در فلسفه گابریل مارسل

عبدالکریم محمدی؛ شهلا اسلامی

دوره 3، شماره 1 ، شهریور 1395، ، صفحه 61-78

https://doi.org/10.22096/ek.2016.29671

چکیده
  چکیده از نظر گابریل مارسل آدمی دو گونه ارتباط با هستی دارد: «بودن» و «داشتن» و این دو، لازمه زندگی هستند. انسان، غالباً مقوله ملک و «داشتن» را بر بعضی از عناصر شخصی و حتی بر افکار و تصورات ...  بیشتر
دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»
دروغ در فلسفه کانت: منازعـه کانت و کنستـان درباره «حق دانستنِ حقیقت»

علی معظمی جهرمی

دوره 1، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 103-122

چکیده
  در فلسفه اخلاق کانت مسئله دروغ به ‌عنوان نمونه‌ فعل غیر‌اخلاقی، مورد نسبتاً متمایزی است. کانت زمانی که می‌خواهد مفهوم امر تنجیزییا امر مطلق را در مبادی مابعد الطبیعه اخلاق برای نخستین بار صورت‌بندی ...  بیشتر
خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت
خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت

عقیل فولادی

دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 79-98

چکیده
  این مقال، نخست به پیشینه بحث خیال می‌پردازد و بدین ‌طریق تأثیرگذاران بر کانت را روشن می‌نماید. پس از آن توضیحی در باب ابژکتیویته داده می‌شود و سپس به بحث از خیال در نقد عقل محض پرداخته می‌شود.  قوه ...  بیشتر
عقل‌گـرایی اعتدالـی ـ انتقـادی در پذیرش باورهای دینی
عقل‌گـرایی اعتدالـی ـ انتقـادی در پذیرش باورهای دینی

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1393، ، صفحه 21-38

چکیده
  در ارزیابی باورهای دینی کسانی قائل شده‌اند که یک شخص در صورتی مجاز به پذیرش یک باور است که برای آن برهانی داشته باشد که همه عقلای عالم را قانع کند، یا گفته‌اند فرد باید برای همه باورها و اعمال خود برهان ...  بیشتر
بررسی برهان صدیقین ابن سینا
بررسی برهان صدیقین ابن سینا

عباس قربانی؛ فهیمه نیکخواه

دوره 1، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 139-164

چکیده
  اثبات واجب الوجود و امکان و چگونگی شناخت او، از اهم مسائل فلسفه است. در میان براهین متعددی که برای اثبات واجب از سوی اندیشمندان، مانند، برهان امکان و وجوب، برهان حرکت، برهان حدوث و برهان نظم و ... ارائه ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
برهان فرا-استقراء بدبینانه و واقع‌گرایی علمی: رویکردهای غیر ارجاعی
برهان فرا-استقراء بدبینانه و واقع‌گرایی علمی: رویکردهای غیر ارجاعی

میرسعید موسوی کریمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 مرداد 1401

https://doi.org/10.22096/ek.2022.548748.1427

چکیده
  بنا به برهانی موسوم به «معجزه نیست» (NM)، اگر هویاتِ به ویژه مشاهده‌ناپذیری که توسط نظریه‌های علمی ارائه و فرض می‌شوند، وجود نداشتند، یعنی، اگر این نظریه‌ها گزارش‌گر (تقریبا) صادقی از عالم نبودند، ...  بیشتر

ابر واژگان

نشریات مرتبط