دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

تحول مفهومی دولت و جامعه در دوران روشنگری با تمرکز بر فلسفه هابز

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده
پژوهشگر پسادکتر ی، گروه مطالعات آمریکا، دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
فلسفه روشنگری و به خصوص اندیشه هابز در مفاهیمی از قبیل دولت و جامعه، منشاء بسیاری از بحث های بعدی در علوم اجتماعی و سیاسی است. نگاه هابز به انسان و ترسیم وی از وضع طبیعی و تمدنی یکی از ستون های اصلی سیاست مدرن در نظرگاه او است. او انسان را «گرگ انسان» می داند و وضع تمدنی بر مبنای قرارداد اجتماعی را زاده ضرورتی از باب امنیت و تامین منافع جمعی. به عقیده هابز، جامعه، وضعیتی بنیادین و ناگزیر برای زندگی گروهی نیست بلکه تنظیم آگاهانه حالتی ستیزه جویانه بین انسان هاست که هر لحظه در معرض شعله ور شدن است. بیشتر مردمان در یک جامعه بر پایه این پیمان، تمامی قدرت خود را به یک شخص و یا به مجمعی از اشخاص واگذار می کنند تا به شیوه ای این اراده های مختلف را به ارادهای واحد تبدیل کند. به جز آراء هابز در این مقاله بر آنیم تا به خصوص با اشاره های اجمالی به دوره روشنگری تحول مبنایی گذار از اخلاق کلاسیک مبتنی بر خیر، به اخلاق مدرن اجتماعی مبتنی بر منافع عمومی را بررسی کنیم. در نتیجه گیری به بازتعریف نسبت انسان دوران روشنگری با دولت و جامعه پرداخته و سیاست اخلاق را ذیل آن و در دستگاه فلسفی دوران روشنگری تبیین می کنیم.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Conceptual Transformation of the State and Society During the Enlightenment Era: A Focus on Hobbes's Philosophy

نویسنده English

Sasan Karimi
Postdoctoral Researcher, Department of American Studies, Faculty of World Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Enlightenment philosophy, particularly Hobbes's ideas concerning government and society, serves as the foundation for numerous subsequent debates within the fields of social sciences. Hobbes' perspective on humanity and his portrayal of both the natural and civilized states represent fundamental pillars in modern political thought. He characterizes humanity as a "human wolf," and posits that the formation of a civilized state through the social contract arises out of necessity, primarily driven by concerns related to security and collective interests, which will be comprehensively examined in the present study. Society does not inherently emerge as an inevitable condition for group existence; it constitutes a conscious regulation of the inherently bellicose state among humans, prone to eruption at any moment. A majority of individuals relinquish their power to an individual or group, aiming to unify these disparate wills into a singular will. This article intends to delve into the transformative shift from classical ethics grounded in the concept of the "good" to modern social ethics rooted in the notion of public interests. It will include a brief overview of the Enlightenment period, encompassing figures. Finally, it redefines the relationship between individuals of the Enlightenment era and the state and society, elucidating the ethical policies within this framework and their integration into the philosophical system of the Enlightenment era.

کلیدواژه‌ها English

Enlightenment
natural state
social contract
civilized state
public interest
سیاهه منابع
الف-منابع فارسی:
آرنت، هانا. انقلاب. ترجمه عزت‌الله فولادوند. چاپ سوم. تهران: انتشارات خوارزمی، ۱۳۸۱.
اوزر، آتیلا. دولت در تاریخ اندیشه غرب. ترجمه عباس باقری. تهران: انتشارات فرزان روز، ۱۳۸۶.
باربیه، موریس. مدرنیته سیاسی. ترجمه عبدالوهاب احمدی. تهران: آگه، ۱۳۸۳.
شاکری، سید رضا. «قدرت به‌مثابه امنیت؛ بازخوانی نظریه سیاسی مدرن»، مطالعات راهبردی ۳۴، شماره ۴ (زمستان ۱۳۸۵): ۷۳۷-۷۵۷.
شهرام‌نیا، سید امیرمسعود. «قرارداد اجتماعی در آرای اصحاب کلاسیک و جدید آن»، سروش اندیشه ۷ و ۸، شماره ۲ (پاییز و زمستان ۱۳۸۲): ۸۸-۱۲۱.
ظریف، محمدجواد، سید محمدکاظم سجادپور، و عبادالله مولایی. دوران گذار روابط بین‌الملل در جهان پساغربی. تهران: مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی، ۱۳۹۶.
قربان‌نیا، ناصر. «قرائت‌های گوناگون از حقوق طبیعی»، فقه و حقوق ۱، شماره ۱ (تابستان ۱۳۸۳): ۳۷-۵۸.
کاسیرر، ارنست. افسانه دولت. ترجمه نجف دریابندری. چاپ دوم. تهران: انتشارات خوارزمی، ۱۳۸۵.
کاسیرر، ارنست. فلسفه روشنگری. ترجمه یدالله موقن. چاپ سوم. تهران: انتشارات نیلوفر، ۱۳۸۹.
کانت، ایمانوئل. درس‌های فلسفه اخلاق. ترجمه منوچهر صانعی دره‌بیدی. تهران: نقش‌ونگار، ۱۳۸۸.
کانت، ایمانوئل. نقد عقل عملی. ترجمه انشالله رحمتی. تهران: نور ثقلین، ۱۳۸۹.
کیملیکا، ویل. «سنت قرارداد اجتماعی»، ترجمه سید علی حقی، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی ۳۷، شماره ۳ (آذر و دی ۱۳۸۱): ۹۳-۱۱۶.
گروسیوس، هوگو. دریای آزاد. ترجمه حسین پیران. تهران: شهر دانش، ۱۳۹۰.
محمدیاری، معصومه. «مقایسه قدرت در آرای هابز و فوکو»، اطلاعات حکمت و معرفت ۷، شماره ۱۱ (بهمن ۱۳۸۱): ۵۸-۶۳.
محمودی، سید علی. «تحلیل عوامل آزادی فرد در فلسفه سیاسی هابز»، کیهان اندیشه ۳۷، شماره ۳ (مرداد و شهریور ۱۳۷۰): ۲۵-۳۴.
میسنر، مارشال. فلسفه هابز. ترجمه خشایار دیهیمی. تهران: طرح نو، ۱۳۸۵.
نصری مشکینی، قدیر. «تأملی معرفت‌شناختی بر فلسفه سیاسی هابز»، اطلاعات سیاسی اقتصادی ۱۷۷، شماره ۲ (خرداد و تیر ۱۳۸۱): ۱۸-۳۱.
هابز، توماس. لویاتان. ترجمه حسین بشیریه. چاپ پنجم. تهران: نشر نی، ۱۳۹۱.
 
ب-منابع لاتین:
Aristotle, Nicomachean Ethics. Edited by Lesley Brown. New York: Oxford University Press, 2002.
Aristotle. The Complete works of Aristotle. Edited by Johnathan Barnes. New Jersey: Princeton University Press, 1995.
Kant, Immanuel. Kant's Published Writings (Gesammelte Schriften). Edited by Wilhelm Dilthey. Berlin: Königlich-Preußische Akademie der Wissenschaften, Vols 1-9. 1902.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.