دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

شروط جدید درستی و اعتبار استدلال؛ منطقی یا معرفت شناختی (آشنایی با انواع مغالطات در یک نقد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دکتری تخصصی منطق فلسفی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
در منطق کلاسیک، قاعده‌های استنتاج اجازه می‌دهند از مقدمه‌های ناسازگار هر نتیجه‌ای و قضیه از هر مقدمه‌ای استنتاج شود. حاج‌حسینی در کتاب طرحی نو از اصول و مبانی منطق که ویرایش دوم آن در سال ۱۴۰۰ منتشر گردید با افزودن دو شرط جدید به شروط درستی و اعتبار استدلال در منطق کلاسیک، تعریف جدیدی از درستی و اعتبار استدلال ارائه کرده است که راه‌های اثبات این دو پارادوکس را مسدود می‌کند. بر اساس این تعریف، استدلال درست / معتبر است اگر و تنها اگر علاوه بر احراز شروط درستی و اعتبار استدلال در منطق کلاسیک، اگر نتیجه استدلال، نحوی ناسازگار/ معنایی ناسازگار نباشد، مقدمه‌های آن با هم مجموعه‌ای نحوی ناسازگار/ معنایی ناسازگار تشکیل ندهند و اگر همۀ مقدمه‌های استدلال، اصل موضوع یا قضیه/ صدق منطقی نباشند، نتیجهٔ آن، قضیه/ صدق منطقی نباشد.
اسدالله فلاحی در مقاله «منطق و معرفت‌بخشی در نظام‌های حاج‌حسینی» در نشریه هستی و شناخت، دورهٔ ۹، شمارهٔ ۱، مبانی معرفتی نظام‌های تابع‌ارزشی و غیرتابع‌ارزشی را نقد نموده و مدعی شده است که شروط جدید درستی و اعتبار استدلال در این کتاب، شروطی معرفت شناختی و نه منطقی هستند. در این مقاله به این نقدها پاسخ می‌دهیم و نشان می‌دهیم که این نقدها آلوده به انواع مغالطات هستند. به علاوه، پیشنهاد معرفت شناختی بودن این شروط نیز مسبوق به پیش‌فرض‌هایی است که در این کتاب مورد پذیرش نیست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

New Conditions for the Validity of Argument: Logical or Epistemological (Acquaintance with the types of fallacies in a critique)

نویسندگان English

Morteza Hajihosseini 1
Hamide BahmanPour 2
1 Associate Professor, Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Ph. D in philosophical Logic, Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

In classical logic, the rules of inference allow any conclusion to be deduced from the premises of an argument if they are inconsistent, just as they allow the conclusion of the deduction to be deduced from any premise if it is a theorem. In the book "A New Outlook on the Elements of Logic", 2nd edition, 2023, Hajihosseini introduced a revised definition for the validity of an argument by adding two new conditions to known criteria for validity. According to this definition, an argument is valid if and only if, in addition to the conditions of validity in classical logic, if the conclusion of the argument is not inconsistent, its premises together do not form an inconsistent set. Moreover, if all the premises of the argument are not axioms or theorems/ logical truths, its conclusion is not a theorem/ logical truth.

Asadollah Fallahi, in his article Logic and Informativeness in Hajhosseini's Systems, Existence and Knowledge, Vol.9, No.1, criticizes the foundations of logical systems of this book and claims that the new conditions for the validity of an argument are epistemological and not logical conditions. In the forthcoming article, we address these critiques and demonstrate that they are susceptible to numerous fallacies. Furthermore, we show that Fallahi's proposal to transform the new conditions into epistemic conditions is based on unaccepted assumptions.

کلیدواژه‌ها English

Logic
Epistemology
Contradiction
Theorem
Validity of Argument
سیاهه منابع

الف-منابع فارسی:

حاج‌حسینی، مرتضی. طرحی نو از اصول و مبانی منطق و دو نظام منطقی پایهٔ غیرکلاسیک. جلد اول: منطق پایهٔ گزاره‌ها. اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان، 1396.
حاج‌حسینی، مرتضی. طرحی نو از اصول و مبانی منطق با معرفی دو نظام منطقی پایهٔ غیرکلاسیک. جلد اول: منطق پایه گزاره‌ها. اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان، 1401.
حاج‌حسینی، مرتضی، و حمیده بهمن‌پور. «بررسی انتقادی یک نقد بر نظام تابع‌ارزشی»، نشریهٔ علمی آینهٔ معرفت ۲۳، شمارهٔ ۳ (پاییز ۱۴۰۲): ۱۶۷-۲۰۰.
حاج‌حسینی، مرتضی، و حمیده بهمن‌پور. «بررسی انتقادی یک نقد دربارهٔ سمانتیک نظام تابع‌ارزشی»، فلسفه و کلام ۵۶، شمارهٔ ۲ (۱۴۰۲): ۴۴۱-۴۶۳.
حاج‌حسینی، مرتضی، و حمیده بهمن‌پور. «بررسی انتقادی یک نقد بر نظریهٔ نظام غیرتابع‌ارزشی»، منطق پژوهی ۱۴، شمارهٔ ۲ (۱۴۰۲): پذیرفته‌شده و در دست انتشار.
حاج‌حسینی، مرتضی، و حمیده بهمن‌پور. «بررسی انتقادی مقالهٔ ملاحظات تاریخی نظام‌های حاج‌حسینی»، نشریهٔ علمی شناخت ۱۶، شمارهٔ ۲ (۱۴۰۲): ۵۹-۷۸.
زکیانی، غلامرضا. «تأملی در منطق ریاضی (نگرش تابع ارزشی)»، مقالات و بررسی‌ها 76، شماره 2 (1383): ۵۲-۳۱.
زکیانی، غلامرضا. «تأملی در منطق ریاضی (نگرش تابع ارزشی).»، فلسفه، شماره 1 (1384): 123-149.
فلاحی، اسداللّه. «نظام تابع‌ارزشی حاج‌حسینی»، آینهٔ معرفت 23، شماره 1 (1402): 21-43.
فلاحی، اسداللّه. «نظام غیرتابع‌ارزشی حاج‌حسینی»، منطق‌پژوهی 14، شماره 1 (1402): 103-126.
فلاحی، اسداللّه. «سمانتیک تابع‌ارزشی حاج‌حسینی»، فلسفه و کلام اسلامی 56، شماره 1 (1402): 1۲۹-1۱۵.
فلاحی، اسداللّه. «سمانتیک غیرتابع‌ارزشی حاج‌حسینی»، فلسفه 21، شماره 1 (1402): ۱۴۹-۱۶۶.
فلاحی، اسداللّه. «ملاحظات تاریخی دربارهٔ نظام‌های منطقی معرفی‌شده توسط حاج‌حسینی»، شناخت ۱۶، شماره 1 (1402): 151-170.
فلاحی، اسداللّه. «منطق و معرفت‌بخشی در نظام‌های حاج‌حسینی»، نشریه هستی و شناخت ۹، شماره 1 (1402): ۸۹-۱۱۳.
ب-منابع عربی:
ابن‌سینا، حسین. الشفاء؛ المنطق، القیاس. القاهره: دارالکتب العربی للطباعه و النشر، 1964.
ساوی، سهلان. البصائر النصیریه. تحقیق رفیق العجم. بیروت: دارالفکر اللبنانی، 1993.
طوسی، نصیرالدین. تعدیل المعیار فی شرح تنزیل الافکار؛ در منطق و مباحث الفاظ. گردآوری مهدی محقق. تهران: دانشگاه تهران، 1353.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.