دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

خودآگاهی هیجانی و معرفت نفس: بررسی تطبیقی دیدگاه‌های گلمن و ملاصدرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 فلسفه و کلام اسلامی، الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ، تبریز، ایران
2 فلسفه و کلام اسلامی، الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 دکتری تخصصی فلسفه و کلام، دانشگاه شهید مدنی، تبریز، ایران.
10.22096/ek.2026.2083397.1613
چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی مفهوم خودآگاهی هیجانی در نظریه دانیل گلمن و معرفت نفس در حکمت متعالیه ملاصدرا می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه بر اهمیت شناخت خود تأکید دارند، اما در عمق، گستره، مبانی و غایت تفاوت‌های بنیادینی دارند. خودآگاهی هیجانی به عنوان مهارتی روان‌شناختی، بر شناخت و مدیریت هیجانات برای بهبود عملکرد فردی و اجتماعی تمرکز دارد. در مقابل، معرفت نفس نزد ملاصدرا سفر وجودی و فرآیندی پویا از طریق علم حضوری به ذات خویش است که نفس را در مسیر حرکت جوهری به سوی کمال حقیقی و تجرّد هدایت می‌کند. این تحقیق نشان می‌دهد که خودآگاهی هیجانی گلمن را می‌توان گام مقدماتی و بخشی از مراتب پایین‌تر معرفت نفس در منظومه فکری ملاصدرا تلقی نمود. بنابراین، در حالی که گلمن با نگاهی کاربردی بر مدیریت هیجانات و سازگاری دنیوی تأکید دارد، ملاصدرا شناخت خود را در چارچوبی متافیزیکی و با غایت قرب الهی تفسیر می‌کند. تلفیق آگاهانه این دو دیدگاه می‌تواند مسیر شناخت خویشتن را هم در بعد روان‌شناختی و هم در بعد معنوی، غنی‌تر سازد. این مطالعه با روش تحلیلی-تطبیقی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای انجام شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Emotional Self-Awareness and Self-Knowledge: A Comparative Study of the Views of Goleman and Mulla Sadra

نویسندگان English

Faezeh Haghi 1
Mansour Imanpoor 2
Vahid Davari Chahardeh 3
1 Islamic Philosophy and theology, Shahid Madani azarbayjan university, Tabriz, Iran
2 Islamic Philosophy and Theology, Islamic Theology and Mysticism, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran
3 PhD in Philosophy and Theology, Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
چکیده English

This research conducts a comparative analysis of the concept of emotional self-awareness in Daniel Goleman's theory and self-knowledge (ma'rifat al-nafs) in Mulla Sadra's Transcendent Philosophy. The findings indicate that while both perspectives emphasize the importance of self-knowledge, they differ fundamentally in depth, scope, foundations, and ultimate ends. Emotional self-awareness is defined as a psychological skill focusing on recognizing and managing emotions to improve individual and social functioning. In contrast, self-knowledge in Mulla Sadra's view is an existential journey and a dynamic process achieved through presential knowledge of one's essence, guiding the soul along substantial motion towards true perfection and immateriality. This study demonstrates that Goleman's emotional self-awareness can be considered a preliminary step and a part of the lower levels of self-knowledge within Sadra's intellectual framework. Thus, while Goleman emphasizes the practical management of emotions and worldly adaptation, Sadra interprets self-knowledge within a metaphysical framework aimed at divine proximity. A conscious integration of these two perspectives can enrich the path of self-knowledge in both psychological and spiritual dimensions. This study employs an analytical-comparative method, relying on library sources.

کلیدواژه‌ها English

Emotional Self-Awareness, Self-Knowledge (Ma'
rifat al-Nafs), Goleman, Mulla Sadra, Transcendent Philosophy (Al-Hikmah al-Muta'
aliyah), Inner Awareness
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 تیر 1405