خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت

فولادی, عقیل

خیال و ابژکتیویته در نقد اول کانت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عقیل فولادی

فارغ التحصیل دکتری فلسفه غرب دانشگاه تهران

چکیده

این مقال، نخست به پیشینه بحث خیال می‌پردازد و بدین ‌طریق تأثیرگذاران بر کانت را روشن می‌نماید. پس از آن توضیحی در باب ابژکتیویته داده می‌شود و سپس به بحث از خیال در نقد عقل محض پرداخته می‌شود.
قوه خیال در نظام شناختی کانت دارای جایگاهی منحصر به فرد است. این نقش به مراتب، فعالانه‌تر از جایگاه خیال در نظام‌های فلسفی پیش از کانت است. خیال از سویی در بحث مهم و پیچیده استنتاج استعلائی مقولات فاهمه، فعال است و از سوی دیگر در بحث شاکله‌سازی این مقولات. این‌ها هر دو در فرآیند «ابژکتیو»شدن شناخت حائز اهمیتند. به علاوه صور پیشین مکان و زمان، مولود فعالیت این قوه‌اند. همه این امور نشانگر برجستگی خیال در معرفت‌شناسی این فیلسوف هستند؛ امری که در اخلاف بلافصل وی به وضوح اثر آن آشکار شد. البته این برجستگی، در عین اهمیت آن می‌تواند آفتی برای معرفت‌شناسی دانسته ‌شود چرا که ابژکتیویته را مبتنی بر سوژه می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

قوه خیال

استنتاج استعلائی

شاکله‌سازی

ابژکتیویته

معرفت‌شناسی

عنوان مقاله English

Imagination and Objectivity in Kant’s First Critique

نویسنده English

Aghil Fouladi

Ph.D. in Western Philosophy, University of Tehran

چکیده English

This article first deals with the historical background of imagination and those who influenced Kant. Then, objectivity is explained and finally, the role of imagination in the Critique of Pure Reason is discussed.
Imagination as a mental faculty has a unique place in Kant’s cognitive system. It plays a more active role in his system than it does in the philosophical systems before Kant. On the one hand, imagination is active in the sophisticated discussion of the transcendental deduction of the categories of understanding. On the other hand, it is active in schematism of the categories. Both of them are important in the objectivity of knowledge. The a priori forms of space and time are born of this faculty. All these are indicative of imagination’s prominent position in Kant’s epistemology; the issue that can be seen clearly in Kant's immediate successors. However, this prominence may be seen as a shortcoming in epistemology since it hinges objectivity on the subject.

کلیدواژه‌ها English

Faculty of Imagination

Transcendental Deduction

Schematism

objectivity

Epistemology

الف- فارسی
1. کاسیرر، ارنست؛ فلسفة روشنگری، ترجمه یدالله موقن، تهران، نیلوفر، 1389.
2. کانت، ایمانوئل؛ تمهیدات، ترجمه غلامعلی حداد عادل، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1370.
3. ________؛ سنجش خرد ناب، ترجمه میرشمس‌الدین ادیب سلطانی، تهران، امیرکبیر، 1362.
4. فولادی، عقیل؛ «شاکله‌سازی و کارایی آن در نقد اول کانت با تأکید بر مفهوم مکان»، در فصلنامه آینه معرفت، تهران، دانشگاه شهید بهشتی، 1392، ش 37.
  1. Bates, Jennifer Ann; 2004, Hegel’s Theory of Imagination, Albany: State University of New York Press.
  2. Fichte, J. G; 1991, The Science of Knowledge, Edited and translated by Peter Heath and John Lachs, Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Freydberg, Bernard; 2005, Imagination in Kant’s Critique of Practical Reason, Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press.
  4. Hume, David; 1826, "A Treatise of Human Nature, Book I, Part I, Section VI", in The Philosophical Works of David Hume, Volume I, Edinburgh.
  5. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich; 1977, Faith and Knowledge, An English translation of G. W. F. Hegel’s Glauben und Wissen prepared and edited by Walter Cerf & H. S. Harris, Albany: State University of New York Press.
  6. Hegel, G.W.F; 1904, The Logic of Hegel, translated from The Encyclopaedia of the Philosophical Sciences by W. Wallace, 2ed ed. London: Oxford University Press.
  7. Henrich, Dieter; 1994, On the Unity of Subjectivity, translated by Guenter Zoeller, in The Unity of Reason: Essays on Kant’s Philosophy, edited and with an introduction by Richard L. Valkley, Massachusetts: Harvard University Press.
  8. Kant, Immanuel; 2006, Anthropology from a Pragmatic Point of View, Translated and edited by Robert B. Louden, with an introduction by Manfred Kuehn, Cambridge: Cambridge University Press.
  9. _____ ; 1999, Correspondenc, translated and edited by Arnulf Zweig, Cambridge: Cambridge University Press.
  10. _____ ; 1999, "Critique of Practical Reason", in Practical Philosophy, translated and edited by Mary J. Gregor, Cambridge: Cambridge University Press.
  11. _____ ; 2000, Critique of the Power of Judgment, edited by Paul Guyer, translated by Paul Guyer and Eric Matthews, Cambridge: Cambridge University Press.
  12. _____ ; 2000, Critique of Pure Reason, translated by Paul Guyer and Allen W. Wood, Cambridge: Cambridge University Press.
  13. _____ ; 1992, Lectures on Metaphysics, translated and edited by Karl Ameriks, Steve Naragon, Cambridge: Cambridge University Press.
  14. _____ ; 2005, Notes and Fragments, edited by Paul Guyer, translated by Curtis Bowman, Paul Guyer, Frederick Rauscher, Cambridge: Cambridge University Press.
  15. _____ ; 1998, Opus postumum, translated by Eckart Forster and Michael Rosen, edited with an introduction and notes, by Eckart Forster, Cambridge: Cambridge University Press.
  16. Kearney, Richard; 2003, The Wake of Imagination, London: Routledge.
  17. Makkreel, Rudolf, A; 1990, Imagination and Interpretation in Kant, Chicago and London: The University of Chicago Press.
  18. Murray, Penelope; 2005, in J.M. Cocking, Imagination: A study in the history of ideas, Edited with an introduction by Penelope Murray, London: Routledge.
  19. Paton, H. J; 1936, Kant’s Metaphysic of Experience, Vol. 1, London, Unwin Brothers.
  20. Rosenberg, Jay F; 2005, Accessing Kant: A Relaxed Introduction to the Critique of Pure Reason, Oxford: Oxford University Press.
  21. Runes, Dagobert D; 1983, (ed.) the Dictionary of Philosophy, Philosophical Library of N.Y.
  22. Schelling, F.W.J; 2001, System of Transcendental Idealism (1800), translated by Peter Heath with an introduction by Michael Vater, University Press of Virginia.
  23. Walsh, W.H; 1997, Kant’s Criticism of Metaphysics, Edinburgh University Press.