نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان

چکیده

 فیلسوفان مسلمان نظریة مطابقت صدق را بر تحلیل سازمان جمله استوار نموده، جمله را به عنوان «حامل صدق»(truth bearer) و واقع یا نفس الامر را به عنوان «سازندة صدق»(truth -maker) تلقی کرده­اند. دراین مقاله, پس از بحث دربارة موارد کاربرد این نظریه در فلسفة اسلامی و شناسایی اصول و مبانی آن، توانایی این نظریه را در مقایسه با نظر منطق جدید در تحلیل سازمان قضیه ارزیابی نموده،  با عنایت به مغایرت  واقعیت با اندیشه, به شناسایی عناصر اصلی تئوری مطابقت می پردازیم. براساس این تحلیل، جمله «حامل صدق» و «صدق» محمولی تک موضعی است که احراز آن تابعی از احراز نسبت «مطابقت»  است. اما « مطابقت »  محمولی دو موضعی است که  از نسبت بین وضعیت ترسیم شده توسط آن جمله و وضعیتی که در واقع اتفاق افتاده است حکایت می­کند. بنابراین سازنده صدق نه واقع و نفس الامر, بلکه نسبت مذکور است. به علاوه, احراز مطابقت تابع احراز دست­رسی به واقع یا نفس الامر می باشد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Study and Analysis of the Correspondence Theory of Truth in Islamic Philosophy

نویسنده [English]

  • Morteza Hajhosseini

چکیده [English]

Muslim philosophers base the correspondence theory of truth on the analysis of the sentence structure, considering sentence as the truth-bearer and reality or noumen as truth-maker. Having discussed the application of this theory in the Islamic philosophy and the recognition of its prinviples, the article seeks to make a comparative analysis as to the potentiality or capacity of this theory in relation to modern logic and its theories in the study of chief elements of the structures of propositions, along with the distinction between reality and thought.
According to this analysis, the ‘truth- bearnig’ sentence and ‘truth’ are predicates of one state of affair whose fulfillment is a function of the fulfillment of the correspondence ‘relation’, while ‘correspondence’ is a predicate of affairs indicating the relation between the state represented by the sentence and the state has actually happened. Therefore ‘truth-maker’ is not the reality or the noumen but the mentioned relation exists between the states of affairs. In addition the fulfillment of correspondence is a function of fulfilling access of reality or noumen

کلیدواژه‌ها [English]

  • Truth
  • Correspondence
  • Reality
  • Truth_maker
  • thing
  • Relation
منابع:
1- ابراهیمی دینانی، غلامحسین، وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامی، تهران, شرکت سهامی انتشار، 1362.
2- تفتازانی، تهذیب المنطق مع حاشیه ملا عبدا.قم, مکتبه المصطفوی، 1399.
3- حاج حسینی، مرتضی، «ابتکارات صدرالمتألهین و برخی فیلسوفان متأخر در حل معمای شناخت»، مجله فلسفی _کلامی دانشگاه قم، شماره 9 _ 10 1380.
4- _____، «بررسی و تحلیل آراء فیلسوفان مسلمان درمورد حقیقت علم از ابن سینا تا صدرالمتألهین»، مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، دوره پنجاه و دوم، شماره 164، 1381.
5- صدرالمتألهین، الحکمه المتعالیه فی السفار الاربعه العقلیه، الجزء الاول، بیروت, دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1981.
6 - طباطبایی، سیدمحمد حسین، بدایه الحکمه، قم, نشر دانش اسلامی، 1404ق.
7 - _____، اصول فلسفه و روش رئالیسم، دفتر انتشارات اسلامی.
8 - فرگه, گوتلوب،«اندیشه»، ترجمه: محمود یوسف ثانی، ارغنون، شماره 7و 8، 1374.
9 - موحّد، ضیاء، «گوتلوب فرگه  و تحلیل منطقی زبان»، ارغنون، شماره 7 و 8, 1374.
10- یزدی، ملاعبدالله، الحاشیه علی تهذیب المنطق تفتازانی، قم, مکتبه‌ المصطفوی، 1399.
 
11- Frege, Gottlob, Thoughts, logical Investigation, Trans.by P.T.Geach & R.H. Stoothoff,1997 New Haven: Basil Black well.
CAPTCHA Image