دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

بررسی تحلیلی نسبت عرفان و سیاست (مورد پژوهشی اندیشة سیاسی امام ‌خمینی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
چکیده
در این مقاله, که با رویکردی تحلیلی (analytic)  نوشته شده است، نسبت منطقی ـ تحلیلی معرفت عرفانی و معرفت سیاسی بررسی گردیده و از همین منظر مدعای پاره‌ای از نویسندگان دربارة نسبت مستقیم آرای عرفانی امام‌خمینی با آرای سیاسی نقد و بررسی شده است. در  مقاله حاضر نشان داده می شود که هر چند نسبت معرفتی طولی ـ تولیدی میان این دو حوزة معرفتی برقرار نیست، اما امکان برقراری گونه­های دیگری از نسبت, مانند نسبت وجودی, در این میان منتفی نیست و بسان فرضیه‌ای محتمل، وجود چنین ربط و نسبتی میان بعد عرفانی و بعد سیاسی شخصیت امام‌خمینی در میان نهاده شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analytic study of the relationship between mysticism and politics

نویسنده English

Muhammad-Mahdi Mojahedi
PhD Student in Political Science, Institute of Humanities and Cultural Studies
چکیده English

Based on an analytic approach, this paper studies the logical-analytic relationship between mystical knowledge and political knowledge. Accordingly, the paper criticizes the claims of some writers over the direct relationship between Imam Khomeini's mystical ideas and his political ideas. The paper shows that, although there is not any linear-productive epistemological relationship between these two epistemological domains, there is the possibility of establishing other types of relationships such as an existential relationship between them. Therefore, considering this relationship as a possible hypothesis, the paper studies such existential relationship between the mystical and the political aspect of Imam Khomeini's personality

کلیدواژه‌ها English

the relationship between mysticism and politics
Imam Khomeini's political thought
Agha Muhammad-Reza Ghomshe'i
existential relationship
epistemological analytic-logical relationship
منابع فارسی و عربی
1_ ابن عربی، محی‌الدین، الفتوحات المکیه، تحقیق عثمان یحیی، بیروت، ج 14، 1994م.
2_ آشتیانی، سیّد جلال‌الدین، «دیداری با سید جلال‌الدین آشتیانی», پژوهشنامة متین، تهران، پژوهشکدة امام‌ خمینی و انقلاب اسلامی، س 1، ش2 (1378).
3_ اقبال لاهوری، محمد، احیای فکر دینی در اسلام، ترجمه احمد آرام، [بی‌جا] کانون نشر و پژوهش اسلامی [بی­تا] .
4_ بوسورث، کلیفورد ادموند، سلسله‌های اسلامی، ترجمة فریدون بدره‌ای، تهران، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی،1371.
5_ پلامناتس، جان، «کاربرد نظریة سیاسی», فلسفة سیاسی، ویراستة آنتونی کوئینتن، ترجمة مرتضی اسعدی، تهران، انتشارات بین‌المللی الهدی، چاپ اول،1371.
6_ جلوه، میرزا ابوالحسن، «حواشی میرزا ابوالحسن جلوه برفصوص الحکم», شرح فصوص الحکم قیصری، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375.
7_ جوادی آملی،عبدالله, حماسه و عرفان، قم، مرکز نشر اسرا، چاپ اول1377.
8_ _______، بنیان مرصوص امام خمینی، قم، مرکز نشر اسرا، چاپ اول، 1375.
9_ حائری یزدی، مهدی، «تأملی گذرا دربارة امام‌خمینی، زعامت دینی و حکومت اسلامی», پژوهشنامة متین، تهران، پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، س1، ش1، (1377).
10_ حافظ شیرازی، شمس‌الدین محمد، دیوان حافظ، به تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری، تهران، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، 1359.
11_ خمینی، سید روح الله, صحیفة نور، ج 1371,11.
12_ _______،  مصباح الهدایة  الی الخلافة و الولایة، ترجمة احمد فهری، تهران، پیام آزادی،1360.
13_ _______،شئون و اختیارات ولی‌فقیه، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،[بی تا].
14_ _______، مصباح‌الهدایة الی­الخلافة و الولایه، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اوّل،1372.
15_ _______، ولایت فقیه، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، 1373.
16_ زریاب خوئی، عباس، «زندگانی من», تحقیقات اسلامی، س10، ش 1 _ 2, 1374.
17_ سروش، عبدالکریم, الف : «راز و راز زدایی»,کیان، س8، ش43, 1377.
18_ _______، ب : «ولایت باطنی و ولایت سیاسی», کیان، س 8، ش 44, 1377.
19_ _______،ج : «دیانت، مدارا و مدنیت», کیان، سال هشتم، شمارة 45, 1377.
20_ _______، «بحث تطبیقی دربارة ادراکات اعتباری»، تفرج صنع، تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم, 1370.
21_ سید مرتضی علم­الهدی، نهج‌البلاغه، ترجمة سید جعفر شهیدی، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی,1375.
22_ طباطبایی، سید جواد، درآمدی فلسفی برتاریخ اندیشه سیاسی در ایران، تهران، انتشارات کویر، 1372.
23_ طباطبایی، سید محمد حسین، رسالة الولایه، [بی‌جا، بی تا]، 1372.
24_ عطار نیشابوری، شیخ فریدالدین، تذکرة الاولیا، مصحح: میرزا محمدخان قزوینی، تهران: انتشارات مرکزی، چاپ پنجم، تاریخ آخرین مقدمة مصحَحِ : 24/2/1336.
25_ قمشه‌ای، آقا محمدرضا، «رسالة فی تحقیق الاسفار الاربعة»، در نامة فرهنگستان علوم، به تصحیح مصطفی محقق داماد، دورة چهارم، شمار 7 _ 6 ، 1376.
26_ قیصری رومی، محمد داوود، شرح فصوص الحکم، به کوشش سید جلال‌الدین آشتیانی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، 1375.
27_ محقق­داماد، مصطفی، «عرفان ­و ­شهریاری»،خرد جاودان: ­جشن نامة استاد سید جلال‌الدین آشتیانی، به کوشش علی اصغر محمد خانی و حسن سید عرب، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز، چاپ اول، 1377.
28_ مددپور، محمد، «طریقت جمع و کون جامع در تفکر سیاسی ولایی امام‌خمینی(ره)، نسبت وَلایت و وِلایت در حکمت سیاسی شیعه», مؤلفه‌های اندیشة سیاسی امام خمینی.
29_ مطهری، مرتضی, آشنایی با علوم اسلامی، تهران:  انتشارات صدرا، چاپ یازدهم، ج 2، 1378.
30_ _______، مجموعه آثار، تهران،  انتشارات صدرا، چاپ اول، 1371 ج 6 .
31_ معصوم شیرازی، محمد، طرائق الحقایق، مصحح: محمد جعفر محجوب، تهران: کتابخانة سنایی، [بی تا].
32_ مولوی رومی، جلال‌الدین محمد، مثنوی معنوی، مصحح: نیکلسون، به اهتمام نصرالله پورجوادی، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1363.
منابع لاتین:
33_ Algar, Hamid, “The Fusion of the Gnostic and the Political in the Personality and Life of Imam Khomeini” in Matin, Vol. 2, No. 9, )Winter 2001).
34_ Knysh, Alexander, “Irfan Revisited: Khomeini and the Legacy of Islamic Mystical Philosopy”, Middle East Journal, Vol. 46, No. 4,Autumn 1992.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.