نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار فلسفه دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

گفته شده که پایه و تأسیس زیبایی شناسی مدرن را در فلسفة نقادی کانت باید جستجو کرد, اگر چه قبل از او در آثار متفکرانی چون بومگارتن, هاچسون یا شافستبری نیز می‌‌توان رگه‌هایی از تأملات زیباشناختی را ملاحظه کرد. با در نظر گرفتن اینکه در این عرصه همانند سایر عرصه‌های اندیشه کانت نوعی تحول و تطور تدریجی دیده می‌شود, ولی با استناد به سومین نقد کانت, طرح و تبیین پرسش اصلی او, نحوه ورود به حوزه مباحث و جستجوی استعلایی یا مبادی ضروری و کلی احکام ذوقی, پژوهشی حائز اهمیت است.
نظر به‌اینکه در حوزه زیبایی شناسی کانت, صورت احکام ـ یعنی احکام ذوقی ـ بر اساس چهار وجهه نظر کیفیّت, کمیت, نسبت و جهت بررسی می‌شود, ظاهراً ابداع کانت چندان برجسته نیست, ولی در واقع با ورود کانت در عرصه بحث و ارزیابی «امر والا» و یافتن مبادی آن در نسبت با قوای شناسایی و توجیه شرایط و متعلقات آن, هرچند مسبوق به تأملات کسانی چون «لونگنیوس» است, ولی پردازش و نتایج حاصل از تأمل کانت در این زمینه و تمایزاتی که در این باب عرضه می‌دارد کاملاً بدیع ـ و البته بحث برانگیز ـ است. در این مقاله تلاش می‌شود ضمن مرور اجمالی موضوع و طرح ملاحظات برخی مفسران کانت, به نتایج حاصل از پژوهش وی نیز نظری افکنده شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Principles and Basis of Sublim in Kant's Aesthetic

نویسنده [English]

  • Hossain Kalbasi Ashtari

Associate Professor of Philosophy, Allameh Tabatabai University

چکیده [English]

It has been said that the basis of modern aesthetics should be sought in Kant's critical philosophy. Though, in works of thinkers prior to him such as Baumgarten, Hutchson or Shaftesbury, traces of aesthetic reflections may be found. In this field as other fields of Kant's thinking we observe some sort of evolution; but, taking into account Kant's third
Critique, it is of paramount importance to introduce and explain his main questions, his approach to the transcendental issues or necessary and universal principles of aesthetic statements. In the field of Kant's aesthetics, forms of statements- i.e. aesthetic statements- are considered under four categories- quality, quantity, relation, and modality-; and thus,
Kant's innovation does not seem to be of much importance; Kant's approach to discuss and investigate the "transcendent", find its principles as related to the cognitive faculties, and justify its conditions and attendants is preceded by reflections of some thinkers such as Longenius; results of Kant's reflection and distinctions made by him in this field
are completely innovative, and of course disputable. In this article, while making a brief review of the issue and introducing considerations of some commentator's of Kant's works, the author tries to have a look at results of his analysis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Purposefulness
  • Aesthetic Statement
  • Common Sense
  • Transcendent
  • Dynamic Transcendent
  • Mathematical Transcendent
منابع
 
1-    کانت, امانوئل, نقد قوة حکم, عبدالکریم رشیدیان, تهران, نشر نی, 1377.
2-    یاسپرس, کارل, کانت, میر عبدالحسین نقیب‌زاده, تهران, انتشارات طهوری, 1375.
3-    بووی, اندرو, زیبایی شناسی و ذهنیت, فریبرز مجیدی, تهران, فرهنگستان هنر, 1385.
4-    کورنر, اِشتفان, فلسفة کانت, عزت الله فولادوند, تهران, خوارزمی, 1376.
5-    مجتهدی, کریم, افکار کانت, تهران, پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, 1386.
 
6-     Bowers, D.F. the Heritage of Kant, Princeton, 1939.
7-     Cassirer, H.W. A Commentary on Kant’s Critique of Judgment, London, 1938.
8-     Deleuze, Gilles, La Philosophie Critique de Kant, Paris, 1977.
9-     Philonenko, A., L’oeuvre de Kant, Paris, 1972.
10-  Kant, I, Critique of Judgment, Trans, by W.S. Pluhar, Hackett, 1987.
11-  Crowther, P. The Kantian Sublime: From Morality to Art, OxforeUniversity Press, 1989.
CAPTCHA Image