بررسـی و نقـد مبانـی فلسفـی کثرت‌گرایی جان‌هیک

رضازاده جودی, محمدکاظم

بررسـی و نقـد مبانـی فلسفـی کثرت‌گرایی جان‌هیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

محمدکاظم رضازاده جودی

استادیار فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ایران

چکیده

جان هیک[1]، فرضیه کثرت‌گرایی دینی خود را، بر سه مبنای فلسفی: اصل زودباوری سوئین برن، ‌دیدن به عنوان ویتگنشتاین و معرفت‌شناسی ادراک حسی کانت، استوار کرده است.اما اعمال این موارد، بر کثرت‌گرایی دینی، دارای اشکالات متعددی است از جمله: اصل زودباوری مستلزم پذیرش دیدگاه‌های متناقضی در تجارب دینی است و رجوع به تجارب دیگر، براهین عقلی و امکان منطقی و مانند آن، این تناقض را برطرف نمی‌سازد.
هیک دیدن به عنوان را، به تجربه به عنوان توسعه می‌دهد و آن را شامل همه تجارب بشری که مطابق با مفاهیم ذهنی و نظام‌های دینی افراد شکل می‌گیرد، می‌داند این رویکرد، سبب اثبات ناپذیری حقیقت متعالی، جدای از تجارب دینی و انکار موارد مشترک تجربه‌ها می‌گردد. هیک با پذیرش معرفت‌شناسی کانتی، واقعیت فی نفسه را بیان ناپذیر می‌داند و آنچه توصیف و تجربه می‌شود، تجلیات و پدیدارهای آن است. این نظر منجر به شرک یا الحاد می‌گردد.
در این مقاله، ابتدا سه اصل یاد شده و نحوه تطبیق آن‌ها بر نظریه کثرت‌گرایی تبیین شده و در نهایت نقدهایی که به پاره‌ای از آن‌ها اشاره شد، مطرح گردیده است.

[1]. John Hick

کلیدواژه‌ها

تجربه دینی

‌اصل زودباوری

دیدن به عنوان

شی فی نفسه

پدیدار

عنوان مقاله English

John Hick’s Philosophical Bases of Pluralism Study and Critique

نویسنده English

Mohammad Kazem Rezazadeh Joudi

Assistant Professor of Philosophy, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Iran

چکیده English

John Hick has based his Hypothesis of pluralism on three philosophical Principles, namely: Swinburne's principle of credulity, Wittgenstein's seeing-as, and Kant's Epistemology of perceptual Experience.
But application of these principles on religious pluralism entails several problems as Follows: acceptance of contradictory ideas about religious experiences, which is not resolvable with referring to other experiences, intellectual arguments, and logical Possibility and the like. In the principle of credulity Hick has extended Wittgenstein’s seeing–as to the experiencing as and believes that it includes all human experiences which is formed according to individuals’ mental conceptions and religious systems.
This approach leads to the improvability of the supreme Reality and denying the joint cases of religions. According to Kantian epistemology, Hick accepts that noumenal reality is ineffable and all descriptions and experiences belonging to the manifestations and phenomena. So, this idea results in polytheism or atheism. In this paper, firstly, three mentioned principles and their application in the pluralism have been explained and recited, and finally, there are some critiques which have been considered.

کلیدواژه‌ها English

Religious Experience

the Principl of Credulity

Seeing-As

Noumenon and Phenomenon

منابع

الف- ‌فارسی
1. استیس، و. ت؛ عرفان و فلسفه، ترجمه بهاء‌الدین خرمشاهی، تهران، انتشارات سروش، چاپ سوم، 1367.
2. بایرن، پیتر؛ فلسفه ادیان جهان به روایت جان هیک، ترجمه حمیدرضا نمازی،‌ مدرسه، 1384، شماره 2.
3. پاپکین، ریچارد؛ ‌آوروم، استرول؛ کلیات فلسفه،‌ ترجمه سید جلال‌الدین مجتبوی، تهران، انتشارات حکمت، چاپ سوم، 1402.
4. پترسون، مایکل و دیگران؛ ‌عقل و اعتقادات دینی، ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران، طرح نو، چاپ سوم، 1379.
5. کانت، ایمانوئل؛ تمهیدات،‌ ترجمه غلامعلی حداد عادل، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ سوم، 1370.
6. کتز، استیون؛ سرشت سنتی تجربه عرفانی در ساخت‌گرایی سنت و عرفان،‌ ترجمه و تحقیق، ‌سید عطاء انزلی،‌ قم،‌ انجمن معارف اسلامی ایران، چاپ اول، ‌1383.
7. کورنر، اشتفان؛ ‌فلسفه کانت،‌ ترجمه عزت‌الله فولادوند، تهران،‌ خوارزمی، چاپ سوم، 1380.
8. لگنهاوزن، محمد؛ اسلام و کثرت‌گرایی دینی، ترجمه نرجس جواندل، قم،‌ مؤسسه فرهنگی طه، چاپ اول، 1379.
9. مطهری، مرتضی؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم، مجموعه آثار، جلد 6، تهران، انتشارات صدرا، 1382.
10. ویتگنشتاین، لودویک؛ ‌پژوهش‌های فلسفی، ترجمه فریدون فاطمی، تهران، نشر مرکز، چاپ اول،‌1381.
11. هارتناک، یوستینوس؛ نظریه شناخت، ترجمه علی حقی، تهران، ‌انتشارات علمی، فرهنگی، چاپ اول، 1376.
12. هیک،‌ جان؛ ‌مباحث پلورالیسم دینی، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، مؤسسه فرهنگی، انتشاراتی تبیان، چاپ اول، 1378.
13. _____ ؛ فلسفه دین، ترجمه بهزاد سالکی،‌ تهران، انتشارات بین‌المللی الهدی، چاپ اول، 1376.
14. _____ ؛ پلورالیسم دینی در ترازوی معرفت‌شناسی، در صراط‌های مستقیم،‌ تهران، مؤسسه فرهنگی صراط، چاپ اول، 1377.
15. _____ ؛ واقعیت غائی و کثرت‌گرایی دینی (مصاحبه مدرسه با جان هیک)، ترجمه هومن پناهنده، مدرسه، 1384، شماره 2.
  1. Baillie, D.M, God was in Christ, London, Faber, New york charles scribner^,s sons, 1984.
  2. Geoffrey, lamp, God as spirit, oxford, clarendon press, 1966.
  3. Hick, John, An interpretation of Religion, London, Macmillan, 1989.
  4. ____ , Religious pluralism, in A companion to philosophy of Religioned, by Quinn and Taliaferro, Blackwell, London, 1996.
  5. ____ , Dialogues in the philosophy of Religion, New York, Palgrave, 2001.
  6. ____ , God and universe of Faiths, London Macmillan, 1966.
  7. ____ , Problems of Religious pluralism, London, Macmillan, 1985.
  8. ____ , Disputed Question in theology and the philosophy of Religion, new Haven, YaleUniversity press, 1993.
  9. ____ , the Rainbow of Faiths: critical Dialogues on Religious Plaralism, London scm Press, 1995.
  10. Quinn, Phillip, Religious Pluralism and Religious Relativism, in Relativism and Religioned, Charles, M. Lewis, Marain’s Press New York, 1995.
  11. Kats, Stevent, Mysticism and philosophical Analysis, oxford, university press, 1978.
  12. Smith, Wilfred, cantwell, towards a world theology, Philadelphia, Westminster, 1981.
  13. Swinburne, Richard, the Existence of God, London oxford university press, 1969.
  14. ______ , the Christian God, Oxford, university press, 1994.
  15. Troeitsch Ernest, the Absoluteness of Christianity, London, scm press, 1927.
  16. Wittgenstein, Ludwig, Philosophical investigations, trs, GE.M.Anscombe, Oxford, Basil Blackwell, 1953.
  17. Yandell, Keith, Philosophy of Religious, London and New York, 1999.
ب‌- لاتین