دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت

مبانی میان رشته ای واقع‌گرایی اخلاقی هیلاری پاتنم

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
امید حامدی 1
حسن فتح زاده 2
محمد اصغری 3
1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد فلسفه اخلاق، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 دانشیار، دانشکده ادبیات و زبان های خارجه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
10.22096/ek.2026.2082783.1610
چکیده
گرچه واقع‌گرایی یکی از مؤلفه‌های اصلی تفکر فلسفی پاتنم بوده است اما او در روال کار فلسفی خود انواع واقع‌گرایی را موردپذیرش و نقد قرار داده است و چرخش واقع‌گرایانه‌ی در تفکر او پر مشهود است. اما واقع‌گرایی پاتنم به دیدگاهی غیر هستی‌شناسانه و درعین‌حال شناخت‌گرایانه و در مواردی به پذیرش عینیتی بدون اعیان در باب خاصه‌ها و گزاره در اخلاق می‌انجامد. پاتنم اساساً رویکردی پراگماتیزمی دارد؛ از آن‌جا که همه‌ی علوم تأثیر عملی دارند و نگاه واقعگرایانه به آنها ضروری و مفید است و ما نمیتوانیم واقعیات این شاخههای دانش بشری را نادیده بگیریم، درنتیجه باید واقع‌گرایانه در مورد آن‌ها بیندیشیم. ما در این مقاله علاوه بر بسط این مدعا استدلال‌های پاتنم را در حوزه‌های ریاضیات و علم، ذهن و زبان تحلیل و گزارش می‌کنیم. به عبارتی به شرح و توصیف زمینه‌های فلسفی که پاتنم به آن پرداخته است، یعنی ایده‎‌هایی که به تعدیل و تغییرات گسترده در تفکر واقع‌گرایانه‌ی پاتنم منجر شده است، می‌پردازیم. بر همین مبنا مدعی است که پاتنم در فلسفه اخلاق از نوعی واقع‌گرایی اخلاقی درونی و به نوعی پراگماتیستی دفاع می‌کند.
کلیدواژه‌ها
واقع‌گرایی اخلاقی
پراگماتیسم
گریزناپذیری
کارکردگرایی
پوزیتیویسم منطقی

موضوعات

عنوان مقاله English

The Intredisciplinary Foundations of Hilary Putnam’s Moral Realism

نویسندگان English

Omid Hamedi 1
Hasan Fatzade 2
Mohammad Asghari 3
1 Master's degree in Moral Philosophy, Department of Moral Philosophy, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
3 Associate Professor, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
چکیده English

Although one of the main components of Putnam’s thoughts has been realism, but he accepted and criticized species of realism in procedure of his philosophical work and a realistic rotation is evident in his thought. And Putnam’s realism leads to a non-ontological perspective and at the same time cognitivist, and in some cases the adoption of objectivity without objects on the properties and statements. Putnam essentially has a pragmatic approach; since all the sciences have practical effects and realistic look to them is necessary and useful and we can’t ignore the realities of these branches of human knowledge, so must think realistically about them. In this paper we analyze and report Putnam's arguments in the fields of mathematics and science, mind and language. In other words, the description is focused on philosophical grounds of Putnam’s thoughts, namely the ideas that led to adjustments and changes in Putnam's realist thinking. On this basis, it is claimed that Putnam defends a form of immanent moral realism.

کلیدواژه‌ها English

moral Realism
Pragmatism
Indispensability
Functionalism
Logical Positivism
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
ارسطو. دربارهٔ نفس. ترجمه و تحشیه علیمراد داودی. تهران: نشر حکمت، ۱۳۸۸.
پاتنم، هیلاری. اخلاق بدون هستی‌شناسی. ترجمه مسعود علیا. چاپ اول. تهران: ققنوس، ۱۳۸۷.
پاتنم، هیلاری. «آیا هنوز دربارهٔ واقعیت و صدق چیزی برای گفتن هست»، ترجمه حسن فتح‌زاده، فصلنامه تأملات فلسفی ۱، شماره ۳ (۱۳۸۸): 117-141.
پاتنم، هیلاری. «رئالیسم چیست»، ترجمه حمید طالب و ابوالحسن حسنی. مجله ذهن، شماره ۱۴ (تابستان ۱۳۸۲): 107-122.
پاتنم، هیلاری. فلسفه منطق. ترجمه مازیار چیت‌ساز. چاپ اول. تهران: حکمت، ۱۳۹۲.
پوراسماعیل، یاسر. نظریهٔ کارکردگرایی در فلسفه ذهن. ترجمه یاسر پوراسماعیل. چاپ اول. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۳.
دانلان، کیت اس. «فلسفه تحلیلی و فلسفه زبان»، ترجمه شاپور اعتماد و مراد فرهادپور. ارغنون، شماره 7 و 8 (1374): 39-67.
سرل، جان آر. ذهن، مغز و علم. ترجمه و تحشیر امیر دیوانی. چاپ اول. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی / مؤسسه بوستان کتاب، ۱۳۸۲.
شاله، فلیسین. شناخت روش علوم با فلسفه علمی. ترجمه یحیی مهدوی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۵.
کاتینگهم، جان. تاریخ فلسفه راتلج: رنسانس و عقل‌باوری سده هفدهم. ویراستار ج. اچ. آر. پارکینسون. ترجمه حسن مرتضوی. چاپ اول. جلد ۴. تهران: پویه‌نگار، ۱۳۹۲.
مسلین، کیت. درآمدی به فلسفه ذهن. ترجمه مهدی ذاکری. چاپ دوم. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۱.
میثمی، سایه. معنا و معرفت در فلسفه کواین. چاپ اول. تهران: نگاه معاصر، ۱۳۸۶.
نصیری، منصور. تبیین در فلسفه علم. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۹۴.
ب- منابع لاتین:
Audi, Robert. Epistemology: A Contemporary Introduction to the Theory of Knowledge. London: Routledge, 1998.
Baghramian, Maria. “From Realism Back to Realism: Putnam's Long Journey.” Philosophical Topics 36, no. 1 (2008): 17-35.
Baghramian, Maria, and J. Adam Carter. Relativism. London: Routledge, 2023.
Cormier, Harvey. “Hilary Putnam.” In A Companion to Pragmatism, edited by John R. Shook and Joseph Margolis. 108-119. Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2006.
Kemp, Gary. Quine: A Guide for the Perplexed. New York: Continuum, 2006.
Maitra, Keya. On Putnam. Toronto: Wadsworth, 2003.
Malachowski, Alan. The New Pragmatism. Durham: Acumen, 2010.
Misak, Cheryl. Cambridge Pragmatism: From Peirce and James to Ramsey and Wittgenstein. Oxford: Oxford University Press, 2016.
Putnam, Hilary, “Craig’s Theorem.” The Journal of Philosophy 62, no. 10 (1965): 251-260.
Putnam, Hilary. “How Not to Talk about Meaning.” In Boston Studies in the Philosophy of Science, Volume 2, edited by Robert S. Cohen and Marx W. Wartofsky. 117-133. New York: Humanities Press, 1965.
Putnam, Hilary. Mathematics, Matter and Method. Philosophical Papers. Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press, 1975.
Putnam, Hilary. Mind, Language and Reality: Philosophical Papers. Volume 2. Cambridge: Cambridge University Press, 1975.
Putnam, Hilary. “Reflections on Goodman's Ways of Worldmaking.” The Journal of Philosophy 76, no. 11 (1979): 603-618.
Putnam, Hilary. Reason, Truth and History. Cambridge: Cambridge University Press, 1981.
Putnam, Hilary. Ethics without Ontology. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2004.
Putnam, Hilary. “Sosa on Internal Realism and Conceptual Relativity.” In Ernest Sosa and His Critics, edited by John Greco. 233-238. Malden, MA: Blackwell, 2004.
Putnam, Hilary. Philosophy in an Age of Science: Physics, Mathematics, and Skepticism. edited by Mario De Caro and David Macarthur. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2012.
Reynolds, Joel. “Putnam on Fact and Value.” European Journal of Philosophy 28, no. 4 (2020): 1042-1058.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.